India-New-Zealand FTA hman ṭan a ni ta

India leh New-Zealand ramten insumdawn tawnna tur atana inremna, Free Trade Agreement (FTA) kumin April 27-a an ziahfel tawh chu September 16-a New Zealand parliament-in a pawmpui hnuah nimin October 20, Thawhlehni aṭang khan hman ṭan a ni ta. FTA hnuaiah hian ram pahnihte hian chhiah lak hrang hrang an tihniamin an tibo a ni.

FTA hmang hian India-in New Zealand-a bungrua a thawn luhnaah chhiah 100% tihbo a ni a, India-a direct investment USD tld 20 hu tih theihna tur pawh inremna hian a huam tel bawk.

New Zealand sorkara Immigration Department chuan FTA tharah hian India tan visa category thar a tel thu sawiin, Temporary Employment Entry (TEE) visa chu zirlai emaw zir zo tawh, hna thawh tur zawngte tan hna an zawn chhunga rei zawk an cham theihna tura ruahmanna awm thu a tarlang. TEE visa thar hi nimin aṭang khan hna, thiamna bik neite tan siam nghal a ni.

India bungraw thawn chhuah 100% ah chhiah lak a ni dawn lo a, he ruahmanna hi India-in New Zealand-a bungrua a thawn chhuah lai mekah kalpui a ni ang. Hei hi India-in FTA kaltlanga bungrua zawng zawnga duty-free an neih theihna hmasaber a ni bawk.

New Zealand laka bungrua lak luha India-in chhiah a lak ṭhin chu 70% a tihhniam niin, hei hian insumdawn tawnna tura inremna an neih mek hlut zawng aṭanga 95% a tling pha. India hian duty based quota chu apple, kiwifruit, manuka honey, leh albumins-ahte a kalpui a, he hmalakna hi mumal taka bungraw chawk luh theihna tur leh ramchhunga loneitute tana pawi lo tur zawnga ruahman a ni.