IMF-in khawvel economy ṭhanna 3% ni turin a chhut

International Monetary Fund chuan kuminah khawvel economy ṭhanna dinhmun tura a chhut chu tlema tihniam lehin 3% turin an chhut tih Nilaini khan an tarlang. April thla khan economy ṭhanna tur hi 3.1% niin an sawi a; mahse, Iran war avangin khawvel huapa energy lama harsatna thleng avangin an beisei zat hi an tihniam leh a ni. Hemi rual hian indonain khawvel sum dinhmun a nghawng chhiat chu artificial intelligence leh technology danga investment a pun chhoh nasat avangin a ziaawm phah a, nakkumah chuan 3.4% ah a kai chhoh theih an beisei.

February 28-a US leh Israel-in Iran an beih hnuah Iran chuan khawvel puma crude oil leh natural gas mamawh zat hmun ngaa ṭhena hmun khatin an paltlang, tuipui kawng pawimawh Strait of Hormuz chu a khar zui a ni. Hei vang hian oil leh energy supply a bahhlah phah nasa hle a, a man pawh a san phahin sumdawng leh consumer te a nghawng na hle. IMF chuan oil man sanna chu kuminah 32% dawn a tlin chhoh a ring bawk.

US leh Iran-in inkahhai an puan hnuah inbei thar lehin, US president Donald Trump-a'n Iran nena inkahhai puan a tawp ta tih sawi mah se, IMF chuan tun thla tawp lamah Strait of Hormuz chu hawn leh theih a beisei. Nakkum March thlaah chuan he tui kawng kaltlang hian lawng pawh dan pangngai anga an kal leh theih a rinawm thu a sawi.

IMF research department deputy director, Petya Koeva Brook chuan indona avanga harsatna thleng chu an hlauhthawn aiin khawvel economy chuan a tuar chhuak ṭha thei niin a sawi. Energy harsatna vanga sum leh pai lama chhiatna a tlem phah deuh chhan chu ram hrang hrangten oil an lo khawl sa hman tur an neih vang leh, Persian Gulf pawn lama oil thawn chhuaktu ramten oil siam chhuah an tihpun vang a ni.

Energy siam chhuak leh thawn chhuak ramte leh AI lama sum invest-na aṭanga hlawkna hmu ramte chu indona vanga economy chhiatna lakah hian an him deuh tih IMF chuan a tarlang a, an zingah hian United States pawh a tel a ni. IMF chuan khawvela economy lian ber US hi kuminah 2.3%-in a ṭhan a beisei a, hei hi kum 2025-a a ṭhanna 2.1% aiin a sang zawk. Europe rama euro hmanna ram 21-te erawh chu energy man sang hian a nghawng na hle a, economy ṭhanna hi kumin hian 0.9% chauh ni turin an chhut.