Football dan thar - Eng nge beisei tur?
March 2, 2019 khan football dan duangtu International Football Association Board (IFAB) chu Aberdeen, Scotland-ah an inhmukhawm a, football dan siam ṭhat ngai siamin dan thar an duang.
IFAB hian kum hnih zet chu dan thar an duan tur hi zir lawkna an nei a, June 1, 2019 aṭanga hman ṭan turin dan thar hi an pawm. Women's World Cup, Africa Cup of Nations leh Copa America-ah te khan he dan thar hi hman an ni tawh.
Season tharin min hmuak mek a, Premier League, La Liga, Serie A, Bundesliga leh Ligue 1 te kan hma lawkah an inchhawp leh ta - dan thar hman tur a nih miau avangin kan bo lutuk ang tih a hlauhawm.
Drop ball
Inkhel kaltluan laiin foul emaw, khelmuala thil thleng pangngai ṭhin ang ni lo thil thleng dang a awmin inkhel tih tawp lailawk a ni ṭhin. Chutah chuan referee-in ball a vawr a, player pahnihin an inchuh ṭhin. Mahse, tunah chuan ball hi inchuh theih a ni tawh lo. Ball khawih hnuhnung zawk player khelhna lam team kha drop ball chang tur an ni a, player dang zawng chu metre li (4)-a hlaah an awm tur a ni. Penalty area-ah 'drop ball' awm a ngaih erawhin goalkeeper chan a ni a, attacking team lamin ball nei pawh ni se keeper chanpual a ni.
Goal Kick
Penalty area-ah ball pet a nih rualin ball chu a 'nung' nghal tawh dawn. Chumi awmzia chu goal kick an neihin goalkeeper-in penalty area-ah defender chu ball a pass nghal thei tawh dawn tihna a ni a, khingpui team tan goal kick neih dawna penalty box pawna awm chhunzawm zel tur a ni.
Liverpool leh Manchester City-in tlarhnung lam aṭanga 'game play' an uar avangin he dan thar chhawr ber tur pawl an ni ang.
Free Kick
Defending team lamin 'wall' an siamah player pathum emaw a aia tam an hman chuan free kick pet tur lam team player tan wall-a lo din ve a rem tawh lo a, wall aṭanga metre khat(1)-a hlaah attacker lam chu an awm tur a ni.
Hei mai a ni lo. Defending team (an nawr mek lam)-in an penalty area-ah free kick an hmu a nih chuan ball an tawk rual khan ball-a in 'play' nghal tawh ang.
Free Kick rang chi
Referee-in yellow card emaw red card a phawrh dawn laiin player-in rang taka free kick a pet a, goal khungna remchang an insiam a nih chuan ball chu kaltlang tir a ni.
Ball-a nun tawh loh hnuah referee-in card hi a hmuh mai ang. Hetihrual hian a foul lam team chu referee-in card phawrh a tumna lama a tibuai a nih chuan 'quick free kick' hi a kaltlang phal a ni lo. Hei mai a ni lo. Foul-na chu goal lut ngei tura ngaih dan vang a niha red card phawrhna tur ni ta se, free kick lo pet hman si se, red card ni loin yellow card zawk phawrh a ni ang.
Penalty
Goalkeeper-in woodwork leh net a khawih lai te, net a la chet lai tein penalty pet theih a ni lo. Goalkeeper chuan a ke lehlam talin goalline a rap tur a ni a, goalline-a rah fuh loh chuan penalty pet theih a ni lo.
Penalty pet a nih dawnin player hliam en sak a ngaihin chhuahtir phawt an ni ṭhin. Tunah erawh a enkawlna chu a ran dawn chuan khelmual chhungah inenkawl phal a ni a, chumi zawhah penalty an pet ang.
Substitutions
Player chu thlak an nih dawn reng rengin touchline emaw byeline hnai ber aṭanga chhuah tur a ni a, hei hi hun khawhral nana player-ten halfway line kher aṭanga muang taka khelmual an chhuahsan ṭhin tih tawp nan a ni.
Coach tan card
Team official zingah mawi lo taka che an awm a nih chuan yellow card emaw red card pek theih an ni a, team official zinga a che mawi lo ber referee-in a va hre chat thei lo a nih chuan senior coach (head coach an ni tlangpui) chu card hmu tur a ni.
Handball
A dan ngaiin handball luih chu hrem tur a la ni reng a, handball 'palh' pawh a hnuai ang hian a thlen chuan hrem theih a ni;
a) goal khung nan emaw khung tur assist tu a nihin
b) goal lam hawia ball a kal phah chuan
c) player dar chung lamah ball a awm chuan
d) player kut emaw ban chuan an taksa a lan 'len' tirin
Hetihrual hian handball hi freekick a nih loh theih dan a awm;
a) kut emaw ban chu taksaa a beh thlap chuan
b) player chuan ball a tauh emaw a tawh fuh hnua a kuta amah a intih perin emaw a bul chiaha mi player-in a
tih perin
c) player a tluk laia mahni inven nana lei nam zawnga kut a pharin ball-in fuh mah se pek tur a ni lo a, a taksa a tih len erawh chuan chhiar tel a ni lo.
d) goalkeeper chuan ball theh chhuah a tum emaw backpass petchhuah a tumin, a tisual a nih chuan a kutin ball a chhar thei ang.
Dan thar dang
Player chuan a goal khung lawm nan a kawr a phelh emaw, fan-te nen a va lawm a nih chuan dan pangngaiin card pek tur a ni - goal khung hi pawm a nih loh pawhin card an chawi tawh tho ang.
Ṭhumvawra chak zawk reng rengin kick-off (thah) emaw ṭan hmun lam (side) an duh zawk an thlang thei tawh dawn - a hma kha chuan ṭhumvawra chak zawk chuan an kick-off nghal zel. Cooling break (90 second - 3 minutes) leh drinks break (1 minute) hran a awm thei tawh dawn a, hei hi khawlum uchuak biknaa hman tur a ni.