PAHOSS

High Court chuan sorkar hmasa hunlaia PAHOSS an tih mai, lirthei dahna tur in siam nana sorkarin mimal hnena pawisa an pek kha pawisa dawngtuten an hman dik leh dik loh chhui turin sorkar a kar ta a. A lawmawm hlein ka hria.

Tu sorkar pawh, Congress an ni emaw, MNF emaw, ZPM emaw pawh mi naran keini ang duang pawhin kan han ngaihtuah a, tih loh awm tak an tih hi chu hun rei tak kal tawha mi pawh ni se chhui a, hrem ngai chu hrem zel ni se ka lo ti ṭhin a. Hremna (Punishment) hrim hrim hi a awm chhan ber chu thil ṭha lo miin a tih chuan, mi dangin an tih ve lohna tura hmalakna a taka hmuh theih a ni. Hremna chu thinrim hrikthlakna ringawt ni lo, phuba lak duhna vang ni kher lo, mi dangin an tih tawh lohna tur leh a titu siamṭhat a nih theihna tur a ni a. Mahse a titu siamṭhatna hi chu a ni vek kher lo a tih theih nachhan chu putar pui pui tawh te leh, mitthi tawhte pawh hremna hi pek chang an nei fo va. Sorkar hna an thawh laia pawi khawih, sorkar hna an thawh loh hnu fea hremna dawng tate pawh an awm tho.

Kha PAHOSS kha a mak hle mai a. A makzia kha kan sawi fe tawh bawkin ka hria. Khatianga sorkar pawisa hman ral kha ngaihtuah chet cheta a dik loh ang bawkin ngaihtuah ngun lem loh pawhin a dik lo nghal ringawtin a lang. Sorkar pawisa hi zangnadawmna emaw, inṭanpuina emaw, inchhawmdawlna emaw, hmasawnna hnathawh nan leh mipui vantlang ban phak ruahmanna inkhairual tak emawah chauh kawngkal fel tak neia hman tur a ni a. PAHOSS-ah kha chuan engmah kha awm fumfein a lang lo tlat a. Sorkar pawisa hmanga an chenna in emaw, motor dahna in emaw satute lak aṭang khan sorkarin a pawisain hlawkna tur engmah a nei lèt lo va, loan (pawisa puk) ni si lo, rulh leh ngai miah lo, ṭanpuina leh chhawmdawlna (rehabilitation) ni lawi bawk si lo minal hlawkna tura sorkar pawisa sen ral chiam mai kha a makin a kawngkal lo hlein a lang a. Mahse, kan sorkar khan khati khan a ti tlat a. Mak ti eng ang mah ila, court lamah PIL te kan theh lut a, thubuaia chantir kan huam a nih ngawt loh chuan tihdan dang a vang angreng riau.

Ṭhenkhat sawi dan chuan PAHOSS dawngtu langsar zual bik an awm a. Chu pawh pawisa an dawn tam deuh vang a ni ber a. Zemabawk Lungbial vengah motor 120 dah theihna tur siamna atana pawisa la a awm e an ti a. Kan ṭawng tu huatthu suhah, Lungbial veng chu Zemabawkah rau rau pawh a kilkhawr ve deuh lai niin an sawi a. Chutiang hmuna motor 120 dah theihna tur han siam ngawt mai chuan PAHOSS awm chhan ber, Aizawl khawpui traffic jam a tihziaawm dawn lo tih a chiang viau. A dawngtuin a dawn chhan an han sawi lehzel danin tu campaigner emaw a nih vang ni deuh berin an sawi lehzel a. Dik maw dik lo maw. Engpawhnise, a enfiahtu leh a chhuitute'n an han chian chho zel ang a, kan hriat dante hi thudik lo a lo ni tih kan hriat fiahna bul a ni thei a. A dik tih finfiahna remchang pawh a lo ni thei bawk. ITI venga Pitarte Tlang, Hawla Indoor Stadium bulah pawh motor 140 dah theihna tur dawng a awm an ti bawk a. Chutiang zat motor dah theihna awm hmel chu tlan vel paha han thlithlai hian hmuh tur kan hre mai lo va. Ṭha takin an lo siamin an dah mek pawh a ni thei a, kawngpui aṭanga han thlir thuakin a lang lo mai mai pawh a ni thei bawk. Hei pawh hi an han en chiang ang a, thil awm dan dik chu a rawn lang mai turah kan ngai ang chu.

Sorkarna chelhtute hian an sorkar lai chuan mipui lam aṭanga rem kan tih loh leh kan sawisel ṭhin, han ngaihtuah mai pawh a tih awm loh taka ngaih hi tih tlat chang an nei fo va. Mahse, thuneihna changtu nih inhre rengin chutiang thil tih awm loh chu tih ngar ngar chang an nei leh ṭhin. Chutiang thil chu a tam telh telh chuan sorkarna chelhtu nih lohna bul inṭannate a ni fo ṭhin a, mahse chu lam chu kan sawi tur a ni lo. Mipui nawlpui ngaihtuahna aṭanga thil dik thei lo nia lang tih tam viau tawh hnu chuan sorkarna hian a tuar duh angreng khawpin a lang nain, dan hmaa a dik lohna lai tak hi a fel lo lai chu a ni. Kan sorkar kal ta pawh kha chutiang inchhek khawl chu a tam tham ta deuh ni te pawhin a lang. Ram dang leh hmun dang boruak kan hre zau lem lo va, sorkarna hi eng vanga inthlak ṭhin nge tih Mizoram bika kan ngaihtuah chuan, sorkarna chelhtute'n mipui ngaihdan ni lo thil an tih tam vang ni berin a hriat. Mipuiin Party dang, sorkarna chelh lai mek ni lo an rin zawk avang leh hmasawnna rahbi thar tuk tura an inzawrhna thu (Manifesto) lam ai mahin, kan sorkar hrawn lai kan nin vang leh kan rilrem loh zawng thil an tih tam tak viau avangin paihthlak hrim hrim kan duh vang a ni chawk mai. A awmzia berah chuan kan duh kan thlanna aiin kan duh loh kan tihlanna a lian zawk tihna mai a ni.

PAHOSS kha han ngaihtuah vang vangin a fel lohna angreng riau pakhat awm chu, kha pawisa an dawnna lamah khan indelhkilhna thu leh sorkar hnena pawisa chhun luh ve tur engmah a awm lo tlat kha a ni. Kha pawisa dawngtute kha chuan a kum bithliah tal pawhin sorkarah pawisa chhun luhna tur intiamna nei ve se, emaw, kum chuti zat chhung chuan a pung awm lovin he pawisa hi an rul leh tur a ni, tih te emaw awm ta se a dawng leh dawng lo inthlauhna tlemin a nep deuh ang a, sorkarin a pawisa kha a thlawn ngawtin a sem lo a tih theih deuh ang. Motor dahna siam nan an hmangin motor an dah ngei em? Kum eng emaw zah chhung chu thil dangah an hmang thei lo vang tihte a awm em? Chu'ngte chu a tir aṭangin zawm a ni em? Zawm lotu lo awm se engti angin nge sorkarin a tih? Eng indelhkilhna leh intiamna mah awm lova a pawisa kha kan pe chhuak tawp a nih chuan kan tihdan kha a fel tawk lo hle a, sorkar pawisa kha kan zah lo mah mah a tih theih ang.

Sorkar pawisa kan hman dan hian awmzia a neih a, sorkar pawisa hrim hrim hi sorkar pawisa chunga thuneitute'n an zah hian sorkar a zahawm a. Sorkar zahawm chuan ram leh hnam zahawm a siam a. Chutiang ram leh hnam zahawm nei tur chuan sorkar pawisa kan hmanna hi fir tak leh fet taka kan kalpui a ngai a ni. Tun hma deuh, State kan nih hma deuh lawk te leh a hnu eng emaw chenah pawh sorkar aṭang leh hmun dang aṭanga kan pawisa puk kha rulh loh theih dan awm tlata hriatna a awm a. Sorkar aṭanga a thlawna pawisa hmuh theih dan awm a ring nghet tlat mi eng emaw zat kan awm tawh ṭhin. Kan sorkar pawisa hriat dan kha a fuh lo a ni a tih theih. Khatiang rilru pu deuh reuh khan PAHOSS te hi kan kalpui em maw ni a tih theih rum rum mai.

Tun hnu zelah sorkar hnathawk te, kan ram hruaitute leh sorkar pawisa chunga thuneitu zawng zawng hian kan Mizoram sorkar pawisa hmanna hi uluk se, tu te emaw duhsak vanga kawngkal lo taka pawisa thehthang mai mai hi ching lo se a ṭha ngawt mai. Heng hi Party thu-hla a ni ngawt lo va, ṭan lam leh ṭan loh lam neih vang pawh a ni ngawt lo. Tu Party pawhin sorkarna chang se, sorkar pawisa chu sorkar pawisa a nih ang takin fimkhur tak leh chhui let dawl ngei turin hman ni se a ṭha. Sorkar dan ang thlapa kan hmang thei lo a nih rau rau pawhin kan hmanna chuan belhchian dawl tal se la, mipui mimir tan hlawkna thlen ve tal rawh se. Sorkar pawisa hi a inziak ang diak diaka hman theih loh chang a awm fo ṭhin. Entirnan, khawl pakhat lei tur a ni a, mipui mamawh a ni. Chu khawl chu Company lamin cheng nuai hnih an chhiar a, dan ang takin cheng nuai hniha lei turin sorkarah rawtna thlen a ni a, sorkar pawhin a remti thlap a. Mahse a tira dik vek si kha thla ruk hnu emaw, kum khat hnu emawa khawl lei a lo hun tak tak chuan chu khawl man chu cheng nuai khat leh singngaah a lo tla thla daih tawh a. A nih loh vek leh cheng singnga emaw laiin a lo to tawh a. A man aia tam pek ngawt thu a awm lo va, a aia tlema lei ngawt theih pawh a ni hek lo. A tam lutuk chuan pawisa lah sorkar laipui lamah han chhung let dawn ila a buaithlak viauin sawifiah tur tam tak a awm tawh hin si a, a buaithlak a, a daih loh lahin a sawifiahna leh a rawtna paltlang tur zawng zawng nen a buaithlak zo vek tawh a. Chutiang thila pawisa chuang bang emaw, a daih lohna emaw siamrem tur chuan rilru fim leh ngaihtuahna fel a ngai ṭhin. Chetsualna rikrum thil awm hlek si lovin belebut taka thil ngaihtuah fel a ngaih chang a awm. A daih lo siamfelna hi chu mi tinin kan pawmpui thei mai a, a chuang liam hman ṭangkai chungchangah hian fimkhur a ngai zawk hialin a lang. Malsawmna emaw kan tih tam tak hi kan awhna thang a ni fo ṭhin si a.

Engpawhnise, Court thu ang chuan PAHOSS chu han enfiah poh se la, a hlawhtlin dan te pawh kan lo ngaichang reng ang e.