AIZAWL MUNICIPAL COUNCIL INTHLAN

Kar kalta a ka thuziakah SEDP sem zat kha cheng singhnih sang nga ti lovin cheng nuai hnih sing nga ka lo ti pek a. Mi thil chik miten ka ziah sual thu min rawn hrilh a, ka lawm hle. Engti tiha kha nuai hnih sing nga kha lo ziak nge ka nih reng reng ka hre chhuak zo tawh lo.

AMC kan han inthlang dawn a, a hmaa kan hriat loh, Bawngkawn Brigade Field kan tih mai kha cheng vaibelchhe nga hmanga chei ṭhat a lo ni reng mai tih te kan han hria a. An la chei zel dawn a, hna kal lai mek a nih chuan sawi tur a awm vak lo. Mahse tuna an tih chinah sawn zo tawh anga an inngai a, cheng vaibelchhe nga senna a nih dawn chuan pawm a harsain lungawi ngaihna a awm lo hlein a lang. Eng anga ṭawngkam thiam pawhin sawi ila ‘Ka mit a tidam miau a ni,’ tih ang mai khan vaibelchhe nga senna anga ngaih a nih chuan lungawipui a harsa miau a ni. Minister hlui pakhatin, ‘Tihdan tur ang thlapin an zo,’ a tih kha kan pawm dawn a nih chuan ruahmanna hi a lo chhiat hmel hle a. Hetianga lo ruahman hi a nih tak tak chuan a lungawithlak loh va, ruahman ang a nih loh erawh chuan hetia sawitu hi a demawm viau. Pawisa senso leh mipui ngaihdan a inmil lo tlat.

AMC ka hriat ve deuhna chu Local Council member atana 2020 aṭanga thlan tlin ve ka nih aṭang khan a ni a. AMC-te chu a pawimawh em avangin Aizawl khawpui tana UT sorkar ang ni maiah ka lo ngai a. Pangngai deuh taka a kal ka lo ring a. LC te kan han inthlang fel a, Local Council te kan han invuah dawn a, Party dang aṭanga thlan tlin te tel ve lohna ruling unit mi leh sa kal khawmin Chairman te, Treasurer te chu an rawn ruat ta mai a. Thlan tlinte kal khawma chu'ng chu pangngai deuhva inhriattir emaw, nemngheh emawte ka lo beisei a. Mahse chutiang chu a lo ni reng reng lo va. Lungsi lo chung chungin tihngaihna dang awm si lovin chu chu kan ring chhunzawm ta ringawt mai a. Kan Dan Bu ka’n en a, inruat dan tur fumfe a lo chuang hauh lo mai a. Chuti chung pawhin YMA Branch charge inhlan tluk vel talte chuan tihkhunkhan ve awmah ka ngai a. Thlan tlinte inruatna kalphung zahawm deuh zawk a awm theih nan dan chu siamṭha tura rawtna pawh 2020 khan lehkha ka thehlut nghal a. Mahse vawiin thlengin ngaihtuah zui a hlawh ta lo niin a lang. AMC thar a lo piang ta hlauh te a nih chuan Local Council atana thlanten zahawm zawk leh mawi zawka khawtlang roreltu dinhmun luah tura an invuah dan tur kalphung thar ngaihtuah ngei se a duhawm.

AMC-a kan Commissioner hi vawi tam biak ka tum a, ka la hlawhchham rih a. Vawikhat chauh biak tum ni ila ka hrethiam a, mahse ka hlawhchham tam lu deuh chuan ka hria — a phone number ka neih hi a dik a nih chuan.

Kan Local Council House chung a far a, a siam nan kan Corporator hnenah ṭawngkain cheng 12,000/- ka dil ve a, eng dang mah sawi lovin pawisa awm loh thu min hrilh nghal ringawt a. Mayor hnenah a tihdan a awm em tiin ka zawt leh a, pawisa awm loh thuin tawi tein min chhang leh mai a. Dil chhunzawm dan tur min hrilh lo va, pawi an tih thu an sawi hek lo va, kan House chung far chu min tawrhpui hmel vak lovin ka hria. Keini lamin min ngaih pawimawhpui kan lo rin tehlul nen.

Mayor dinhmun hi pawimawh ka tih a, an hnathawh ropui theihzia ka ngaihtuah a, an kuta pawisa a awm tamziate ka ngaihtuahin AMC Mayor-in MLA nih a duh zawk kha kei chuan mak ka ti a, tun thlengin mak ka la ti reng. Vawikhat dam mana Aizawl khawpui hmel a ṭha zawnga tidanglam theitu ber dinhmuna din hi thlakhlelh tham niin ka hria a. Chu dinhmuna dingin MLA nih emaw, Minister nih emaw a duh zawk tlat mai kha a nihna kha ka uipui hle nain; Mayor ṭhutthleng a lo luah ve reng mai kha a tan leh Aizawl khawpui tan hekna niin ka hria. Mayor ṭhutthleng zahawmna leh Mayor-in hna a thawh ropui theihzia hretu ngei Mayor nei tawh ila ka duh khawp mai.

Kan AMC hian building regulations te a siamin kenkawh a tum a, mahse duhthusam tam tak thlenpui zo lovin mimal tam takin harsatna siamtu ang deuhin an ngai a. AMC ṭangkai theihzia ngaihtuahin kan hmang ṭangkai zo lo hi uiawm ka ti. Hei aia awmze nei zawka Local Council leh department dangte nena thawhho dan ngaihtuah thei AMC neih a chakawm khawp mai. Thawhhona a ṭhat dawn chuan thuneihna eng emaw chen hi mi dang hnena sem chhuah a ngai ṭhin a, chu chauh ni lovin pawisa sum duh viau hi chuan mi dang nen thawhho hi a buaithlak tlat ṭhin tih hria a, sum leh pai duhna kawnga insum thei AMC neih theih a duhawm. Thawhhona kawnga harsatna awm chhan tlangpui chu sum hi a lo ni duh khawp. Sum neih theihna tur kawng ngaihtuah kawnga kan ngal a chak viau tawh hi chuan, hnathawh lang tlang tihte hi buaithlak tak a ni. Chutih laiin mahni chanvote viak ṭha taka bawhzui a ṭul a. Mamawh thilah pawh biakpawh harsa deuh mai nih a, mi dang thusawite ngaih pawimawh loh tlat chuan thawhho a buaithlak a, rin aiin fin zawh a harsa ṭhin. Miin min rawn duh lo va, rawtna min pek duh loh va, thil min hrilh duh loh zel chuan rin aiin kan hriat awm tak tak hi hriat loh a awl riau.

Bawlhhlawh paih chungchangah rin aiin hma kan sawn chak lo. Mipui zawm theih tur dan siam thiamin kengkawh ṭha thei ila, hei aiin hma kan sawn ang. Bawlhhlawh phur motor khalhtu fel leh fel lo kar a hla lutuk hretin a lang. Mipui hian bawlhhlawh paih dan ṭha zawk leh fel zawk hi kan hre vek lo va, kan lungawi tawkna a hniam fo avangin zirtir kan ngai a; chutih laiin kan awm dan pangngai aia fel deuh zawka awm kan hriat fiah hnu chuan kan lo duh vek mai. Mahse kaihhruaina rualkhai leh ṭha tak kan neih theihna tur chuan a thawktu lamin ṭhahnemngai taka thiltih a ṭul. Ṭhahnemngaihna nena han thawh hi chuan kawng hi amahin a insat kaw chawp ve chawk a, dan anga pisa kai, dan anga thawk, hauh tuar lo tawka mahni inthiam chawpna tur chhuanlam nei reng chunga thawk te thawh let tam tak hi, mi ṭhahnemngai chuan an hlen chhuak thei. AMC thar kan neih hunah chuan inpekna nena thawk, ṭhahnemngaihna nena thawktu nei tawh ila a duhawm ngawt mai.

A tawi zawngin, tuna kan AMC neih mek hi chu Aizawla chengte tan hian a ṭha tawk lo deuh. A ṭhat lohna bul ber pawh thil ṭha tih ngei tuma ṭhahnemngaihna tak tak khawiah hian emaw a awm tawk lo niin a lang. AMC awm lohna thingtlang khaw tam tak hi anmahni thuin an fai em em a. Kan Mizo rilruah hian rual elna lian tak leh thil ṭha duhna a awm a. Mahse AMC awm sia inkaihhruaina leh tihdan fel tawk awm leh si lo avangin Aizawl hi kan hnufum ta phian zawkin a lang. AMC hi a awm ve rau rau chuan hei aia ṭha zawka kalpui ni se, hma kan sawn thei viauin a rinawm.

Hmanlai khan Rome khawpui pawimawhzia leh ropuizia sawi nan, ‘All Roads leads to Rome,’ (Kawng reng reng hian Rome khawpui a chhun vek a ni) an ti ṭhin a. Tun hnua hmasawnna leh hnathawh ṭha kan ngaihtuah chuan keini ram angah chuan eiruk loh hi thil pawimawh ber a ni ta. ‘Keini ram ang’ ka’n tih nachhan kher pawh keini chuan design ropui te, ngaihtuahna ṭha chungchuang leh thil harsa uchuak, finna nasa tak hmanga hlen chhuah ngai kan bitum ve pha lo va. Thil ṭha tluangtlam han hlen chhuah mai theih tipuitling tur chuan, thiamna sang tak leh danglam tak kan mamawh rih lo va, rinawm tak leh dik taka tih phawt mai hi kan ṭhatpui mai. Chuvangin miin a eiruk loh va, pawisa sum duhna sualah a tluk luh loh a, rinawm taka thil a tih phawt chuan fin chungchuan te, thiam chungchuan te a ngai lem lo. Kan phak tawk thil ṭha hi a tih theih mai. Fing awm fua lang si, zei leh fel tak anga lang chunga thil ṭha kan beisei ang kan tih theih loh tlat chuan, khawilaiah emaw hian eirukna leh sum leh paia rinawm tawk lohna hi a lo tawm ru khiau duh khawp mai. Tun dinhmunah chuan AMC-ah hian a chung lama awmte hian pawisa duhna nei miah lovin ṭhahnemngaiin hna thawk se thawh ṭhat lohna tur chhan a awm lo. Pawisa awm lohna ngaihthah a, rorelna fel zawng lova pawisa awmnain hotute lung a len tlat chuan engmah a ṭha ziktluak thei lo. Pawisa ngainat loh ringawt pawh a ni lo, tih tak takna thinlung nena tih a la ngai chhunzawm. Thiamna hi rinawmna tel lo chuan chhawrtlak tak tak a ni thei lo va, finna hi huaisenna tel lo chuan a ṭangkai zo lo va, dikna tel lo chuan rorelna fel a awm thei lo. AMC hian kan duhthu a sam lo a nih chuan a laimu-ah, Dikna, Rinawmna leh Finna a awm lo tihna a ni. Motor thar, kum khat lek la hmante cheng nuai nga lek leka kan lilam ral theih chuan thil changkang deuh ngaihtuah chu la huphurhawm tak a ni.

Municipal Corporation hi a ruangam emaw, a awm dan emaw hrim hrim hi a chhe lutuk lovin a rinawm, a fawng vuantute azir a ni. Tuna kan AMC kawl lai aia kan ṭhatpui theih zawk deuh tur hi chu kan mamawhin a lang. Lalramnghinglova khan mawi lungrun tak maiin heti hian a ti a nih kha :

Kan ram leh hnam chhan tur hian,

Sum leh pai hausakna a ngai lo ve;

Diknate leh rinawmna, huaisenna kan ram tan,

Kan hlan theih chuan a tawk e.