Written by
- Lalrinliana Colney
VAI KAN HMANGAIH DAN HI!
Hmangaihna hi a hlu, mi tin hnena lantir theih nise a ṭha, hnam tin hmangaih tur kan ni. Mahse kan hmangaih dan erawh inbih chian a ngai.
LPS Special Report kha: Tun hnaiah, All Mizoram Cement and Iron rod Dealer Association-te, Iron Rod buk tling lova, Vaiin an zawrh dan ti lang turin, LPS Special Report buatsaihtu, Pu Vana an ko va. Vai dawr-a mi Rod an lei a, Cash Memo a an ziah dan nen a buk rih zawng a inang em tih an lo check zel a, dawr 4 aṭangin, 3 chuan dik lo takin, quintal 10 ah quintal 1 vel zel an lo hlepsak ṭhin tih an rawn tilang a nih kha.
Buk dik lo a awm ṭhin avangin, Iron Rod piece khat zel rih zawng, mipuiin kan hriat theih nan, Central YMA te buatsaih sa a awm a, mahse hei pawh hi, Rod siamtute hnenah, a len zawng an lo tih danglamtir lehzel nia mawle!
Aizawl-ah Cement leh Rod dawr 200 vel a awm a, Mizo dawr dik tak chu 40 vel chauh a ni. Vai dawr 160-te hian mipui hi min lo bum nasa tawh hle tih, LPS Special report aṭang khan a rin theih a ni.
Buk tling lova thil zuarte hremna hi, sorkar hian an ti nep angreng khawp mai a, vawi khat man chhuahah Rs. 5000/- te an inchawitir a, Vawi hnihna-ah chuan Jail tan theih an ti. Buk tling lova thil zawrh avanga jail tang em an la awm hmel lo.
Vai mistiri bawk kha: Vai mistiri-in ṭhekaa hna an thawh hian min hlep nasatzia, hmanah khan ka auchhuahpui tawh a, kan mamawh em vanga kan sum min eisak nasatzia hi hre tlang teh ang u.
Lockdown avangin, vai mistiri an bo duak a, kei pawh ka vai chhawrte an haw rawk aleh, an ram lamah hna thawh tur an hmu si lo, mangangin min rawn call sek mai a ni. Dik tak chuan, an ramah Mistiri in Rs.500/- aia sang an hlawh lo, chu pawh inhlawhna a vang a ni tih, tun lockdown thil thleng hian a tilang chiang hle. Kan ram boruak nuam ringawt pawh hi, an tan chuan thlakhlelh tlak a ni. Chutih laiin keinin, rate sang lutukin kan lo ruai a, an ramah chhuna an ei tur, tifin pai ṭhin khan, hetah chuan, a tui tui, a thlawnin kan hlui bawk a, kan hmangaih dan hi in en let chu a ngai a ni.
Muṭia pawh hi: Muṭia hna hi vai thawh turah kan ngai emaw ni, Cement leh Rod dawr-a mutia hna thawk zawng zawng deuhthaw hi vai deuh vek a ni mai. Mizo dawr pakhatah chuan, Mizo tleirawl rual an lo thawk lai hi ka va hmu a, thingtlang
aṭanga Aizawl-a lehkha zira lo awmte an ni hlawm. Ka thiam tawkin ka fak ve luam a.
Bungraw load leh unload-ah hian, Cement bag khatah Rs. 5, Brick pakhatah Duli, Rod quintal 1 ah Rs. 25 an la ṭhin. Muṭia pakhat hian ni tin chawhrualin, Rs. 800/- lai an hlawh phak. Mizo ṭhalai, ni tin inhlawh hian, Rs. 450-550 an hlawh, muṭia chuan a thawh tam leh a hlawh tam mai, ni tin inhlawhfa chuan thawk tam mah se, a hlawh a san phah chuang lo. I harh ang u, Mizo ṭhalaite lo harh chhuak mawlh teh u.
In satu rilru: Mahnia in la nei ve ngai lovin, mahni in tur han din chu, rilru hi a phur surh mai a. Vai mistiri leh sumdawngte hian kan rilru an hria a, min bum dan an lo zawng char char a, keini tan chuan thil thar vek a ni thung a. Cement chawh dan leh rod hman dan thlengin, vai khan an hre zawk kan ti a, anni lahin, a awlsam an lo um a, senso sang takah, in dawrawm a din theih reng asin.
Dawr lam ni se, rod la lei ngai lo khan vai dawr kan han pan a, an nin zei tak maiin thingpui min lo pe nghal a, thir quality ṭha vak lo an lo dah tel ngei a. "Ka pi/ ka pu, hei hi chu lei suh, a ṭha lo, hetiang hi a ṭha zawk" an tih tawh chuan, min hmangaih hle mai a, kan ti a. Tichuan, buk dik lovin min leitir hiau hiau mai ṭhin. I fing tawh ang u.
Mizo ngei aw: Mizo cement leh rod chu a to deuh turah kan ngai ringawt a, mahse Mizo aia Vaiin a tlawma an pek che khan, an bum tho che a nih tih LPS special Report khan a rawn ti lang chiang hle a, lo harh ve tawh teh.
Vai dawr ni si, a neitu Mizo ni bawk si hi an tam em em mai a, heng dawrte hian GST an chawi lo an la ti zui; Mizo hming an hawh vanga an hlep hi a tam lutuk.
Awm mai mai a pawisa lak luh duh avanga kan hminga vai dawr kan siamsak hian, kan Mizo puite bawkin an tuar asin.