Christian chhungkua:- Dintu dik tak kan hre ṭhelh...

Pawl pawl sawi a ngai lo va, Christian zawng zawng chu ‘Christian chhungkua’ kan ni ti ila a dik tho mai. Dik tho si hian christian chhungkua tifamkim tura kohhran hrang hrangin kan buaipui em em si a, buaipui loh theih pawh a ni lo va, a pawimawh em em si a ni. Christian Chhungkua ni reng si a nun chhuahpui zo lo hi chhungkua-ah tam tak kan awm vangin ‘Christian chhungkua hi buaipui kan ngai em em zawk a ni.

Chhungkua nun su buaitu kan damchhung hian kan tawk reng a, chu chu sum hi a ni. Sum hi khawvel kan awm chhung chuan a thiltihtheihna hi kan tuar lo va, kan chhiatphah rawk rawk mai a ni. Pathian chhungkua pawh min chawkbuai hle a, chhungkua dintu pawh hre lo ang maiin nun kan hmang a, sum thiltihtheihna-in kan engkim mai hi kan chei mawi a, in nuam tak leh mawi tak, lirthei duh zawng zawng kan lei a, kan ei chak zawng apiang kan lei a, kan duhna hmun hmunah kan zin a, kan fate duhzawng leh an lo changkan ve theihna turte, an zirna atana kan sum sen zozai te hi ngaihtuah chuan min siamtu duhdan zawnga nun chhuahpui hi chhungkua tinte hian kan va nei tlem awm ve aw... ka ti ṭhin. Khawvela kan awm chhung chuan kan ei in leh kan intodelh ve-na tur chuan Pathian pawhin kan buai a phal a, hna kan thawk tur a ni. Mahse, min siamtu theihnghilh rak khawpa kan nun erawh a phal lo. Chatuan nun kan nei lo ang tih min hlauhpui vang a ni. Min hmangaihna hi kan hre chhuak zo mawlh si lo va chhungkua Pa berin a dinhmun a luah zo lo...

Ṭum khat chu naupang inkhualtelem ka thlir a, chuta an nungchang chuan ka rilru a khawih hle. Pa ber lemchang ni awm tak kha zurui tih hriat tak lemah a chang a, a fate leh a nupui te a vin tuar tuar a, a zurui chu a pai khat khat mai a, a pawisa thawh chhuah ni awm taka langte chu zu-ah a hmang zo va, a fate tan leh a nupui tan pawh rawn tlak awm lo tih hriat takin naupangte khan an en tir a, sawi tur tam tak a awm. Heta naupang inkhualtelem nungchang rawn lang chiang em em ta chu an inchhung hlimthla dik tak a ni.

Chhungkua pa ber dinhmun pawimawhzia hi Christian chhungkuaah hian kan ngaipawimawh tawk lo niin a lang. Bible-ah hian ‘pa’ dinhmun pawimawhzia vawi tam tak a lang a, pa ṭha leh ṭha lo dinhmun te a lang vek a ni. Pa ber chu chhungkua lu ber a ni a, a nupui fanau te nun kawng dik an zawh theihna turin a nungchangin a takin hma a hruai tur a ni ang. Pa berin Pathian a ṭih tlat chuan fate pawhin Pathian duhdan an rawn zawm ve mai a, pa ber zu a ruih reng chuan naupangten an hriat lohlaiin zu hmun an lo dai ve mai ṭhin. Min siamtu Pathian duhdan zawng hre lek lova pa ber hova khawvel thila tlan pur purte chu an chhungkua nungchang pawh khawvel thil vek a ni ṭhin. Khawvel huang chhunga inawpnaah eng ang pawhin fel ṭhin mah se, an nunah Pathianin thuneihna leh lalna hmun a chan loh chuan hlimna tluantling a awm ngai lo. Pa ber uapna chhungkua a dik chuan chhungkua chu hlimna hmun a ni ṭhin a, inhumhimna hmun leh lung muang Pathian biakna hmun a ni a, hmun nuamah a chang thei a ni.

Chhungkua pa ber nungchang Pathian duhdan zawng a nih phawt chuan fate a ṭhen lo sual ve zauh pawh nise, nakinah Pathian hnenah an la rawn kir leh tho tho ṭhin a ni - chu chu pa berin Pathian a ṭih tlatna rah a ni.

Sual hian nasa takin chirstian chhungkua min su chim mek. Ruihhlo hlauhawm tak tak hi bo vek se kan duh a, mahse, a bo dawn lo. Min tibuai em emtu zu hi kan awmna ata la bo vek se kan duh a, a bo dawn reng reng lo. Chutiang bawkin sualna hrang hrang hi eng ang pawhin do ṭhin mah ila, nitinin kan nun chhungril min la tibuai zel a, kan la buai zel dawn. Christian chhungkua te pawh kan rum a, rawngbawltu thlengin min tibuai a... Keimahni chuan hneh rual a ni lo. Aizawl khawpui te hi han thlir ila, Chawlhni in veng tinah biak in dar a ri chuah chuah a, inkhawmlai chuan khawpui a reh ṭhuap a, a lawmawm khawp mai. Mahse, inkhawm hun chhung tih loh hnathawh chhung tam zawk te, zan boruakah te hian Aizawl khawpui hi sualnain hmun a chang tam zawk emaw ni aw? tih tur a ni. Hmun tam zawk te hi lawilo dawrpui an sawi ang maia ṭawp tawh a, ṭhalai naupang te te zurui hmuh tur an awm sup hlawm a, heng ho hian aia upate an zah tawh reng reng lo, nu leh pa thawh chhuahsa tih hriat tak hmangin an inla pawr a, zurui tualchaina, rukru ho ngampatna, misual ho ten an duh an tihna khawpui ni awma mawi a ni ta hial mai. Jeremia ṭah hlaah khan Jerusalem lungngaihna a sawi a, “Mipuia khat ṭhin khawpui kha khawhara a ṭhut tak chu... Zanah lungchhe vankaiin a ṭap a, a biangah mittui a luang e;…” (Jeremia Ṭha Hla 1:1,2 ).

Chhungkua dintu chu Pathian a ni. Pathianin mihring a siam dawna a ṭawngkam chu “Kan anpuiin, keimahni ang takin mihring siam ila,…” a ti a, chu mihring a siam chu chi tam tak thlaha lo pung turin mal a sawm zui tih kan hmu (Gen. 1:26, 28). Chhungkua pawimawhzia hi kan hre thuk lo nge? Chhungkua enkawlna hi kan ngai pawimawh tawk lo ṭhin niin a lang. Chhungkua min dintu chu Pathian a ni. Kan chhungkuaah Pathian a tel ang a, a duhdan angin chhungkua kan enkawl tur a ni. Chhungkua hi nun hona hmun a ni a, pawl ho (institution) zingah a upa ber a ni. Chhungkua bulṭhut a dik loh chuan kohhran a chak thei lo va, chumi awmzia chu chhungkua tel lovin kohhran a awm ringawt thei lo tihna a ni. Chuvangin, kohhran pawhin chhungkua hi a ngai pawimawh a, chhungkua a chengho te hi Pathian ṭih tak tak ni turin kawng hrang hrangin a enkawl ṭhin a ni. Christian chhungkua chu Pathian awmna chhungkua, Pathian nena inlaichinna nei ṭha mi, Pathian duhdan zawnga nun hmang ṭhin an ni tur a ni. Christian chhungkua inti si hi a dintu duh loh zawngin nun kan hmang nasa lutuk a, mangan ni atan chauh te, malsawmna min pe tur chauh te in kan duh a, thinlung kawngkhar inhawng meuha Pathian kan chhungkua zinga cheng tura sawmna hi kan pe ngai lo a ni e.

Chhungkua rem fel hi nu leh pa kut a ni. Chhungkua rem fel tur chuan Pathian chenpuina kan mamawh a, kan sawm lut hmasa phawt tur a ni. Pathian kan ṭih hmasa ber tur a ni ang. Chuta ṭang chuan chhungkua enkawlnaa remruat thiamna, inhruaina fing a lo piang chhuak dawn a ni. “Inhruaina fing awm lohnaah chuan mite an tlu ṭhin a, remruat thiam tamnaah himna a awm.” (Thuf. 11:14). In pakhat chhungkua aṭangin ring tak takin an au a, an inhau a, ṭhenawm khaw­vengten an ngaithla a... An fapa zurui a buai

ṭhin a tih leh an pa ber zurui a nih chu, an nu pawhin zu a in ṭhin, an buai mup mup zel an ti mai a ni. Heng chhungkuaah hian Pathian duh dan a lal lo hle a, Pathian chuan chenchilh a chak ang, an sawm tlat lo atin ni. Biak tur dik tak hi kan be tam lo va, biak loh tur hi kan be hnem em em zawk a, chu chuan mimal nun, chhungkua a chawk buai zo a tin ni. Nitin mahni eizawnnaah hna kan thawk a, programme pawimawha kan ngaih chu kan kal nal nal a, Chief Minister-in a be duh che tihnaah chuan hun ka nei lo kan ti phal reng reng lo, kan kal mai a ni.

Chhung inkhawm reilo te 15 minute pawh harsa kan ti a, Pathian biak ina inkhawm reilo te darkar 1 vel kal kan hreh viau a, football en turin hun kan pe phal lutuk tlat. Sum pawh kan chawi hreh miah lo, a ṭha e. Heng zawng zawng ai chuan kan chhungkua-a tel turin Lal Isua i sawm ang u. Pathian chhungkua dik tak aṭangin engkim ram siamṭhatna zawng zawng hi a awm a ni. Pathian duhdan zawnga nun hmang turin chhungtin inbuatsaih ila, chu chu a bul ber a ni e.

- R.Zomawia