Written by
MS Dawngliana

BIBLE-A PATHIAN FAK AWMZIA 7 (7 types of praise)

Kohhranhoten zaia Pathian kan fak theih loh lai hian "Zâi chauh hi Pathian fakna a ni lo, nun hmanga fak/chawimawi a ṭha zawk!" ti an awm a, "Fakna hla saa Pathian fak hi Pathian thuin min phût a ni" ti an awm bawk a; Mizo Kristiante chu kan ngaihdan a phirsi deuh ta tlat! Ṭhenkhat tan fakna hla sa lova Inkhawm chu 'hahdamthlâk' a ni a, ṭhenkhat tan chuan 'khawharthlâk' a ni bawk.

Hri hlauh avanga Pathian faka zai phal lohna Mizoramah hian 'Pathian fak' awmzia kan hriat thar leh nan Bible ṭawngkama 'Pathian fak' tih awmzia hi i han zirho lawk teh ang u.

1. Towdah

A awmzia chu 'lawmthu sawina' tihna a ni. Sam bua lawmthu sawina leh fakna hlaahte he ṭawngkam hi kan hmu. Hun harsa kara Pathian hnena lawmthu leh fakna hlan sawina a ni a. Pathian chu lalber a nihzia hriatna avang te, a thiltihtheihzia leh a chakzia hriatna avanga lawmthu sawi chunga fakna ang chî sawina a ni.

2. Yadah

Hebrai ṭawnga 'yad' tih aṭanga lo chhuak a ni a, a awmzia chu 'kut' (hand) tihna a ni. Yadah tih chuan 'Pathian fak nan te, zahna lantir nan te leh chibai bûk nan tea kut phar chhuak' tih a kâwk a ni. Midangte hmuh theih tura Pathian kan hmangaih a ni tih lantir nana kut phar chhuak sawina a ni bawk.

Inpuanchhuahna (confession) tia sawi a ni bawk ṭhin a, chutiang a nih chuan 'Pathian hlutna hriat vanga pawn lam hmuh theiha fakna lantir' tihna a ni bawk. 'Kut phar chhuak' tihna a nih angin 'inpêkna' (surrender) tihna a ni bawk a, police-in mi an mana an tlâwmzia lantir nana an kut phuar (handcuffed) tura an pêk sawina ang hi a ni thei bawk.

3. Baruch

He ṭawngkam hi Mizo Bible-ah chuan 'engthawl' tia dah a ni deuh ber a, 'malsawma awm' (blessed) tihna a ni ber. Hebrai hoten malsawmna leh chawimawina ṭawngkam an hman ṭhin chu "Baruch atah Adonai" (Blessed are you, O Lord) tih a ni a; chibai buka kun hniam emaw ṭhingṭhi emaw sawina a ni bawk.

Baruch tih hi thiltih (verb) sawina a ni a, Pathianin mihringte mal a sawmna (blessing) sawina a nih rualin mihringin Pathian a chawimawina leh a zahna lantirna (praising & bowing) sawina a ni bawk. Pain fate mal a sawmna (benediction) sawina nen pawh a inzul nghal bawk a ni.

4. Shabach

A awmzia chu 'au chhuak' (shout) tihna a ni. Pathian biakna (worship)-a Pathian faka aw rawl chhuah tihna a ni.

5. Zamar

Hei hi Pathian chawimawina hla, rimawi tum chunga sak sawina a ni.

6. Halal

A awmzia chu Pathian chu a chhuanawm em avanga thatho taka Pathian fak (praise enthusiastically) tihna a ni a. Midangte hmuh theih tura tih (to make a show) a ni ber. Bible-a thilsiam zawng zawngten an siamtu chhuang taka a ropuizia an lantir ṭhin ang kha a ni. He ṭawngkam aṭang hian 'Halleluiah' tih pawh hi a lo piang a ni.

7. Tehillah

Hei hi fakna leh chawimawina hla chi tinreng khaikhawmna emaw a hlawma sawina atana hman a ni ber. A awmzia ni thei chu - chawimawi (glorify), fak (praise), fakna hla (song of praise), thiltih faktlâk (praisworthy deeds) tihte a ni. Sam bu pawh hi Hebrai ṭawng chuan 'Tehillim' tih a ni a, chu chu Tehillah (praise = fakna) pakhat aia tam sawina (plural form) a ni. Chu chu Grik ṭawngin 'Psalmos' (fakna hlate) tihna a ni bawk.

Khitiang fakna leh chawimawina chi hrang hrangte khi Pathianin a phût tlat a ni a, Bible-ah hian Pathian fak leh chawimawi chungchang hi ṭum 334 zet a lang an ti a. Hun khirh leh harsaah pawh Pathian hian fak leh chawimawi hi a duh reng a, "Chu mi hun chhung chuan min fak suh u" tih lai a nei ngai lo. Mahse, kan ramah chuan Covid avangin 'thil hlauhawm' ah kan chhuah tlat mai hi kan dâwih bik vang nge kan fin bik vang ni ang le? Kan Pathian min hmuh dan hi eng tak ni ang maw?!

'Lalpa ṭawngṭaina' hmanga ṭawng­ṭairual chu kan hlau chuang lo va, thlûk nei hla sak erawh chu hlauhawma kan chhuah tlat reng mai hi a mak riau!! Mask vuah chunga ṭawng thiamte hi mask vuah chung vêkin kan zai thiam tho âwm asin!

"Hla sa chungin a hmaah

lo kal rawh u" (Sam 100:2).

- MS Dawngliana