Written by
P.T.Ngaia
Serkhan

Zirlai naupang awmpui in nei ve em?

MBSE hian HSLC/ HSSLC result hi hma tak leh fel takin a tichhuak ṭhin a. Mi sing rual zet result an tihchhuah ṭhin dan hian management an thiamzia a lang ṭhinin ka hria a, result siam ve chi midangte pawh hian entawn se. Result a chhuah rual hian ṭhalai sang tam tak hlimin an lawm a, nu leh pa tam takten an fate hlawhtlinna hahipin an sawi ṭhin a nih hi. Mahse, ni hnih thum an ral chiah hian mi tam tak rilru a mangang ta ṭhin a, nu leh pate lu a hai bawk. Engtin nge kan fate hian an zir zawm ve tak ang? Kan khuaah an zirna tur a awm tawh si lo, khawpui lamah chhungte belh tur kan nei bawk si lo. Hostel lah keini eichawp dap tan a tihngaihna a awm der bawk si lo, engtin nge ni ta ang le?

Kal hmasate kawng zawh tur a awm, mahse, a kawng a chep ta tlat mai
Kan sawrkar hna thawk lian leh te tam tak leh mi hlawhtling tam takte hi chu thingtlang aṭanga khawpui lama mahni inchawma lehkha zir ṭang ṭang te, chhungte ina awm chunga inzir leh a neinung deuhte chu hostel-ah te awma inzir chhuak an ni nawk. Hun harsa tak tak lo pal tlang tawhte pawh kan ni nuk ang. Chhungte ina awma lehkha zir ve ṭang ṭangte tan chuan kan awmna kan chhungte an va hlu tak em, lawm thu hrilh mawlh mawlh an phu a ni. Mahni inchawma awm ṭhinte lah an tumruhna leh thawhrimnaah chawimawi an phu khawp ṭhin mai.

Tun hma kha chuan zan college te, zing college te a awm ṭhin a, chhun lama inhlawh pahin lehkha a lo zir theih viau mai a, mi tumruh tan chuan kawng a inhawng zel ṭhin. Tunah chuan khatiang college te kha chhunah an kal ta hlawm vek mai a, zirlaite tan hun tam zawk an zir thei a, a lawm awm hle rualin mahni inchawm chunga zir ve tek tek duh tan kawng a ping deuh ta hle thung a ni. Khawpuia cheng sa lo tan chuan lu a hai ta map mai. Chawm hlawma awm chunga lehkha zir a ngai ta tlat mai le. Hostel-a awm ve kan tlin si loh chuan inhlawhfa chawpa lehkha zir a harsa tawh si a, tleirawl chaw heh rual chu tu nge maw chawm hlawm turin awm pui duh ta ang le?

Samari mi ṭha kan mamawh
Tunhma deuha an sawi ṭhin ka hriat pakhat, tun thleng pawha ṭha ka tih chu: Hnam pakhat an awm a, an khua aṭanga lehkha thiam deuhte chu an khuain an chawm rawn a. Mizoram chhung mai ni lo, phai ram lamah daih te lehkha an inzirtir a, an zir chhuah chuan hna ṭha tak tak an hmu a, an khua leh tui, an hnam tan an ṭangkai let ve leh hle ṭhin an ti. Kan lu tihai khawpin mithiam an lo tam ta e an tih chu!

Hnam mawla kan ngaihte mahin hetiang taka induhsakna an lantir thiam chuan keini pawh kan harh a ngai ta. Zokhaw lama kan chhungte emaw, kan chhungte kher ni lo mah se, kan zofa unaute ṭanpui tur hian ke kan pen ve dawm lo’m ni? Sum leh pai kan theh chhuak thei lo a nih pawhin i awmpui hreh lo teh ang u. Kan ram leh hnam tan hian tha thawh kan thiam vek lo ang a, Chawngte leh Bairabi lamah kan feh chhuak thei vek lo ang. Mahse, mahni awm hmunah kan ram tan mi ṭangkai tak kan ni thei tlat a ni.

Inremsiam dan kan nei thei ang em?
Khawpuiah mi kan buaiin kan indaih lo ta hle. In leh lo leh kan fate min enkawl fel pui tur awmpui kan mamawh deuh ta fur mai. Heng atan hian kan zokhaw lam zirlaite hi hman ṭangkai tum ila, hnam dang zoṭawng pawh thiam mang lote ai chuan kan fate min enkawl ṭhat puiin an zirlai pawh an enpui thei zawk fe ang. Amaherawhchu, awmpui pangngaite ai chuan an chhawr hun chhung a tlem dawn avangin hriatthiamna thui tak nena en a ngai ang.

Hetih lai hian kan chhungte emaw, min khawngaihtute emaw inah kan awm a nih pawhin, taima tak leh rinawm takin, an chhungkaw tana ṭangkai thei ang bera awm kan tum ve tur a ni. Cheng tam tak seng lo chuan khawpuiah a khawsak theih loh tih kan hriat a ṭul. Chuvang chuan min lainata min awmpui theitute tan malsawmna nih kan tum let ve ngei tur a ni.

Kan lawmna leh hlimna min siamtu a ni thei
Kan zirlai awmpuite an lo inzir hlawhtlin huna kan lawm turzia leh kan inchhuan turzia hi sawi thiam har khawp a ni. Khawi laia officer emaw, mi hlawhtling tak emaw ten ‘ka pi leh pute/ min khawngaihtute’ tia an sawi han nih hi thil nuam tak a ni ngei ang. Zokhaw lamah han zin ila kan chhungte an nih sa loh phei chuan kan tan chuan chhungte leh innghahna tlak berte an lo ni dawn a, ram leh hnam tana thil ṭha tih rualin mahni tana thil ṭha ti kan lo ni reng bawk dawn a ni.

Zirlaite tan lah kan awmnate tana rinawm leh fel taka kan awm chuan ṭanpui chhunzawm zel chakawm kan lo ni ang a, kan hma lam hun zel atana kan kawng min sialsaktu an ni thei a ni tih hriain ṭhat chhuahtu zawk nih tum ran tur a ni.

Hriat reng tur ṭhenkhat
Thingtlang chu thingtlang a ni nge nge a, a mi chengte pawh kan khawsak a hniam hle. Chuvangin, zirlai awmpuitute hian hmusit mai lovin khawngaihna nen dawm kan kan tum a ngai hle dawn a ni. Chetzia leh ṭawngkamah te, thianghlimna leh khawsak phungahte hrilh hriat leh zirtir ngai tak an ni a, kan ngaihtuah mai ai hian an lo khawsa hniam hle thei.

Khawpuia kan awmnate chhungkuate duh dan anga awm thiam kan inzir ngar ngar tur a ni. Thil ruk leh dawt sawi te, zuk leh hmuam lama inthlahdah lutuk te, ngaih sam lutuk te kha khawpuiah chuan a remchang tawh lo a ni tih hre ran chungin mahni in adjust hret hret turin kan khawsa tur a ni. Mahni in leh lo anga nuam leh inthlahdah taka khawsak a rem dawn loh avangin rilru inti pachang ren rawnin kan awm tur a ni.

Khawpui lama kan chhungte khaw­ngaihna azarah thingtlang aṭangin khawpuiah lehkha kan zir ve ṭang ṭang a, Pathian malsawmna dawngin mite khawngaihna azarah thingtlang khuaah zirtirtuin kan awm leh a. Kan school naupang pass chhuakte khawpui lama awmna tur mumal nei lova rilru hrehawm taka awm ṭhinte hmel hmuh hian thinlung hi a na vawng vawng ṭhin a ni.

Kan ram tana i tih theih tawk tam lo hle mah se, zirlai naupang beihvai ve tak tak hi hi lo awmpui ve hram hram ṭhin la, ram tana mi ṭangkai tak i ni ang. Nangni chhungkua hian zirlai naupang in awm pui ve thei dawn em le? I hnam tan heti zawng hian ke han pen ve ta che. In chhungte, in khaw hlui lam mite emaw zokhaw lama in hmelhriatte kha han be pawp ve la, i ṭanpuina nghakin an lo indawm kun mek tawh reng mai thei asin.

- P.T.Ngaia, Serkhan