Written by
Kennedy Lalhmangaiha

Isua a tho leh em?

Lal Isua thawhlehna thu hi ringtute innghahna pawimawh tak a ni. Tirkoh Paula phei chuan Korinth khuaa mite hnena lehkha a thawnah Isua kha kaihthawhin awm lo ni se, a thuhril zawng zawng chu a thlawn ang a, an rinna pawh engmah lo a ni ang tih huai takin a sawi a ni. Lal Isuan thihna hneha a thawhleh tur thu hi Chanchin Ṭha buah hmun 13 ah kan hmu. Thiamna sang zelah Pathian rinhlelhna nasa tak a awm chho ta a, kan Mizo pui ngeite zingah pawh Lal Isua thawhlehna chu thawnthu anga ngai kan awm ve ta pawh a ang hle mai.

Lal Isua thihna leh thawhlehna hi ring lo mi tam tak an lo awm ta bawk a, chung mite hnenah chuan engtin nge ringtute hian he kan thurin hi a dik ngei a ni tih kan hriattir theih ang? Lal Isua thawhlehna kha mita hmutu (eyewitness) tumah an awm tawh lova, mihring danah chuan ni thum thih hnua thawh leh chu thil theih loh a ni bawk. Nimahsela a hun lai khan tholeh Lal Isua kha mi 500 aia tam mahin an hmu tlat a ni. A taka hmutute chuan an thil hmuh leh an hriat te chu sawi lovin an awm thei lova, dodalna nasa tak leh tuarna hmachhawn tur pawhin Tholeh Lal Isua kha an ṭan tlat a nih kha.

Ring duh lo mite chuan Lal Isua thihna leh thawhlehna hi nasa takin sawi bo an tum ṭhin a, amaherawhchu heng an tumna zawng zawngte hi belhchian dawl lo a ni a, chung rindan hrang hrangte chu ilo chhiar ila

1. Hallucination theory: He theo­ry hian zirtirte kha dawivaih an ni em? Isua kha an hmu tak tak lova, an mitvai mai a ni e a ti.

Hei hi thil ni thei lo chiang em em mai a ni. Entirnan Petera chauhvin Lal Isua thawhlehna kha hmu se la chuan a mit vai a ni ang e pawh a tih theih ang. Nimahsela mi tam takin an hmu a, kan sawi tak ang khan mi 500 aia tam mahin Lal Isua thawhlehna kha an hmu. Lal Isua kha a zirtirte hnenah pawh vawi tam tak a inlar a nih kha. Chu chuan enge a entir chian em em chu zirtirte leh mita hmutu tam tak te kha mitvai mai an ni lo. Tholeh Lal Isua an hmu ngei a ni tih a entir a ni.

Isua kha tho leh lo tak tak se la chuan Rome sawrkar te pawh khan a ruang te kha phawrh leh se, mipui hmuhah a tho leh lo tih an entir thei ang chu. Mahse thlan ruak khan Lal Isua a tholeh ngei tih a entir a ni.

2. Thlan dik lo theory: Lal Isua zirtirte khan Isua thlan an hai ang a, thlan ruak kha Isua thlan emaw tiin Isua a tho leh ta an ti a ni ang an ti a nih chu. Hei hi chu sawi tam vak a ngai lo, sipaiten thlan an veng reng a, thlan kha hai theih a ni lo.

3. Isua a thi lo (swoon or apparent death theory): Isua kha kraws ah khan a thi lo a ni thei ang em? A thidang ang a, a rawn harh leh ang a, thlan aṭangin a chhuak ru leh ang a, a zirtirte hnenah tholeh angin a inlar ani mai lo maw? He rindan hi a rintlak tak meuh em?

A hmasa berin Lal Isua kha a thi ngei a ni tih hre chiangtute chu a ṭhiante leh hmelmate an ni. Rom sipai, mi sawisak leh nghaisak expert tak takten a thi ngei tih an fiah a, a ngal ruh pawh vuak tliah ngai an ti lo a nih kha. A nak aṭanga thisen leh tui luangchhuak khan Lal Isua kha a thi ngei tih a entir a ni.

Lal Isua kha lo thi lo tehreng pawh ni se, khatiang khawpa hliam nasa tuar leh thisen chhuak nasa khan ni 3 hnuah harhchhuah lehna chance a awm lo. Lal Isua kraws a a thi kha thil mak a ni lova, thi lo sela a mak ngawt zawk ang.

Isua kha lo la damchhuak ta cheu pawh ni se la, a taksa an tuamna puan zaisin zawng zawng phelh vek a ngai phawt a, thlan kawngka 2000kg vela rit lumsawn a ngai leh a, chumi hnuah sipai rorum tak tak paltlang a la ngai bawk. Chung zawng zawng chu lo paltlang thei pawh ni tehreng se, Rom sipaite sawisak hrep hnu, duk cher chur, thisen chhuak nasa, thlan chhunga ni hmu lova mu, vun dang bel bul khan a zirtirte hnenah va kal ta se, an lo khawngaih ngawt ang. Zirtirtu, dam zawng i la dam a, tho leh zawng i nih loh tawp hi an ti ngei ang a, an rinna diklohzia hretu an ni ngei ang. Mahse chutiang ni lova, thihna hneha ropui taka tho leh Isua Krista kha engkim dang aiin an ṭan tlat a nih kha. Sawla hnena eng ropui taka Lal Isua inlar khan a thi ngei a, thihna hnehin a tho leh tih a entir chiang em em a ni.

4. Zirtirten a ruang an rubo em ni?: He rindan hi Bible a puithiamten an Lal Isua thawhlehna thup an tum dan ani a, amaherawh chu Lal Isua ruang kha ruk bo theih a ni reng reng em ni tih kan ngaihtuah a pawimawh hle. Lal Isua an man hnu khan a zirtirte chu hlauvin an tlanchhia a, an bibo zo ta a ni tih kan hre ṭheuh va. Khang zirtir dawihzep tak tak te khan engtin nge sipaiten uluk taka an ven Lal Isua thlan kha an han rawk ngam tehlul ang. Lal Isua hi tho leh lo ni ta se, Pawla hnena inlar kha tunge ni ta ang? A unaupa Zakawpa hnena inlar te, zirtirte hnena inlar te kha tholeh Lal Isua ngei a ni.

Thlan aṭanga Lal Isua ruk bo hi Judate’n thlan ruak dawt hmanga an sawifiahna a ni a, sipaiten thil thlen dan engkim puithiamte hnenah an thlen hnuin thamna lain an muthilh hlanin zirtirten an rubo a ni an ti ta a nih kha. Rom sipaite hi an duty laiin an muthilh hi a thiang lo a, Isua hi tho leh tak tak lo sela chuan khang Rom sipaite kha hremna nasa tuar tur an ni. Lal Isua thawhlehna hi Rom sawrkar khan a hria a, chuvang chuan a sipai duty laia muhilte pawh a hrem miah lo a ni.

Lal Isua a tho leh!

Awle, Lal Isua thawhlehna ringlote ṭanhmun chu kan hre ta a, a dik lohzia leh a rintlak lohzia pawh kan hre ta bawk a. Lal Isua thawhlehna hian tunlai khawvelah eng nge awmzia a neih ang?

Lal Isua thawhlehna hian a zirtirna zawng zawng te kha a dik a ni tih a entir a, chu chuan khawvel mite rinhlelhna zawng zawng chu a dik lohzia a rawn tarlang ta a ni.

Lal Isua hi thihna hneha a thawh leh si chuan Pathian a awm lo titute hi an dik lova, Isua ni lo Pa hnen thlenna kawng dang min kawhhmuh tumtute pawh hi an dik lo bawk a ni.

Pathian kan rinna hi rin mawl tawp a awm thei a, amaherawh chu mi ṭhenkhatin fiahna an duh ṭhin, Pathian a awm tih hi fiah theih loh niin mi tam takin an ngai ṭhin a, amaherawh Lal Isua thawhlehna hi Pathian awmzia fiahna a ni. He fiahna chu mita hmuh, benga hriat mai piahlamah rinna lam thil a ni a, mita hmuh theih leh benga hriat theih hmangtea Pathian inpuanna pawh hi hai rual a ni lo.

Kennedy Lalhmangaiha