Written by
David L Ralte

Covid-19 hlawkpuitute luang chhuak rawh se

Hripui lengin mi tam tak eizawnna a tihchhiat sak vek laiin eizawnna kawnga nasa taka hlawk zawk an awm a, chung zingah chuan sumdawng ṭhenkhat leh sorkar hnathawk ṭhenkhat an tel. Heng mite hi midang tana an luan chhuah ve a ṭul a ni he hun harsa takah hian. 

Sumdawng zingah eichawp (essential commodity) zuarte hi an hlawk a, ṭum dang zawng aiin an in hralh ṭha zawk niin an sawi a ni. Heng sumdawngte hi a hma ai daihin an in hralh ṭha a, nikum March-June chhung phei kha chuan dawr dang zawng zawng deuhthaw kha an inkhar avangin thil lei theih awm chhun zuar­te kha an hlawk a ni. 

Veng tin leh khaw tinah eichawp zuar dawr lian deuhte hi chuan 'Covid-19 luan chhuah runpui' hi nei se mahni veng leh khua ṭheuha mire­theite tan sum faia an pe thei lo a nih pawhin an dawra an thil zawrh pe chhuak se a inhmeh dawn hle a ni. 

Heng dawrkaite hriat tur chu nikum chhung khan kum chanve aia rei zet hnathawk hleithei lovin mi tam tak an awm a, sum leh paiah harsatna namen lo tawk hi in ṭhenawmah khan an awm reng a ni. Sorkar hnathawk zingah sorkar sikul leh college zirtirtu lam hi an luan chhuah ve a ngai. Anni hi chu 'No Work Yes Pay' in an kal char char a, an hlawh a tam sa tawh bawk si a, pawisa khawlna remchang a ni ringawt mai. 

Sikul leh college lamah an kal a ngai lova chuvangin petrol man leh bus/ taxi fare-ah kum dang aiin 80% velin an hmang tlem dawn tihna a ni. Hnathawhna hmuna thingpui dawra an pawisa hman ṭhin kha hman a ngai lova, inkhawm leh puipunna a awm loh avangin thawmhnaw mana an hman ṭhin 80% vel zetin a tla hniam ngei ngei ang. An pawisa hmanna tam zawkah hman a ngaih loh avangin sorkar zirtirtu tan chuan 'in khawl pui kum' a ni ringawt mai - heng mite hi an luan chhuah a ngai. 

Sorkar hnuaia zir­tirtu i nih chuan in veng leh khaw chhung­­ah mirethei chhung­kua 10 tal zawng chhuak la, i phal zat zat han sem diat diat teh, nang i van­neih kumah hian khang miretheite kha ṭapin an rum vawng vawng a, chhungkaw tam tak kha chu leiba nei ṭen ṭunin an awm asin. 

Covid-19 hlauh­awm zual pui a reh tak chiah hian mi rethei kan ngaihsakna kha a reh tel palh ang tih a hlauhawm. Miretheite ṭanpui turin sorkar hnathawk zirtirtute kha khawngaih takin lo luang chhuak teh u khai. 
Social media lama puan chhuah ve kher loh tur hian mi hriat lovin in venga mirethei kha ṭanpui la, "Rilṭama ka awmin ei tur min pe lova" a tih ve lohna tur chein mirethei ṭanpui la, Malsawmtu khian mal a sawm let ngei ngei ang che. 

David L Ralte