Written by
- F. Lalremsiama, Chaltlang. 8415994340

INKAWM NAWMZIA HLUTZIA – MIZO (Ṭawng tualleng nen tual kan lêng)

Inti mitak leh inhmuamûp hote hloh kan hlêp! Kan hlim leh lawm a intam hleih. Kan hlawk hlei ropui rapthlak!

Ṭhian inkâwm ngeihte rilru leh thusawi a kairual (spontaneous). Rawtna puitling lo a awm thei lo. Sawi loin, bûk hek loh hian lung a rual (unanimous) nghal ringawt. Daivah ni se inpeih sa, lui kal chakai khawrh a rem vek zel. Hlawhtlin leh hlawhchham lam ni se, zavai chanvo a ni tawp. In lamah lah tumah an hrilhhaiin an phâwklêk ngai lo. Kan teihawi dan hre miau hek lo. E khai, a ni mai zel.

A nuam a ni mai lo; a hlu a, a ril tlat. Far beyond skin-deep relationship and the beginning of a friend in need is a friend indeed. Thil ho tê emaw hi a lo ho lo fo mai! Nula tlangval in-date ang aiin ṭhian inkawm ngeihte inhîp tawnna magnetic field hi a zau zawk teh mai asin aw. Kan inpan tawn zung zung a, sawi lâwk a ngai rên rûn mawlh lo. Prof. Siamkima Zalenna Ram chu an ta a ni ringawt. Pawi zawk ta mah chu, hrethiam lo taka hun rangkachak khati zozai kan lo hmang liam satliah kha! Phengphehlepa khua a tlai zo tawh si.

Champhaia ka ṭhian ṭha ber Biakchhunga, MNF Army Chief kha Burma sipaiah a ṭang a, kan inhmu zui ta lo vang vang. AD SIB Bangla-ah kan inhmuh leh tak hnuin, ṭuanna a dang, nun a dang, kan inkawm zui thei tawh chuang lo. Mual min liamsan tawh! Govt. Mizo High School-a Class VII – X ka zir chhuahpui leh chung hote zingah pawh ka ṭhian ṭha zual bik, an thih ni thlenga ka ṭhian ṭhate an liam zo titih, khua an tihar mang e. Thawhpui ṭhian thar changkang leh vengva te nen phone-in!

Tlai khawhnu, mi hnuvai ramah hian chaurau êk ka thai em ni dawn? Ka ṭawngkam leh ka thuziak zir thar ve hian ṭawng tualleng chu ka tuallenpui hram hram a. Ka colloquial lui ve tlat zel. Zoṭawng ṭhatzia leh hlutzia puandarh duh vang te, ziak nan leh ṭawngkaa sawi nan te Mizoṭawngah ngat pawh a tualleng ngei mai kha, thâmral atan ka phal thei lo! Mizo tan, Mizo ṭawng tualleng ka Mizo pui ka tihna a nih hi. Keimahah chhuan tur ka nei ve si lo.

Heng thuah hian ka duhsam ber chu Mizoṭawng laltir a ni. 8th Schedule-ah kawng tinrengin Mizoṭawng dik vawng nung ila. Chu chu MAL ngaihdan zaupui, ‘Thu hi hla, hla pawh thu’ tihah a chiang em em. Tlanglam zai, tlar thum zai, kaihlek leh Kristian Hla Thar Bu (Hlabu Te) leh Kristian Hlabu-ah te hian a fiahin a lang chiang em em. Kan khawhar hla te, ram ngaih hla te, Krismas leh kumthar hla te, lengzam hlaah te; an zavai mai hian an ril, an hlu, an fiah em em vek. Hnam dangte tluk miah loh vek bawk!

Ni tin nuna kan hman lar zual hnam dang ṭawng kan pawma kan seng luh kawngah Pu David M. Thangliana hi a thilphal deuh ber mai thei; full support ka pe. Korî tu tak ang maw? Hmân hmânah tawh, tlar thum zaiah, “Beautiful-i, my darling tleitir sialin, good morning youngman mi lo ti e,” an ti daih tawh.

Pu Vanneihtluanga pawhin, “Mami, bathroom light off rawh,” tih a rawn vawrh chhuah tawh daih kha. ‘Let it be’ tih vek ka rawt kher lo a nia!

Mizo thu leh hlaah kan lut ta rau rau, kan ZPM sorkar kum thumna tlang chhipa dingin, heng thu hi sawi thar a ngai.

1. Inthlan campaign thupui pahnih mipui rílrem ber ber, Val Upa Council kaihhruainaa candidate-te thutiam, “Ka eiru lo ang” tih leh, kohhran pawl hrang hrangte lawm tlan dial dial, “Rorelnaa Pathian ram thlentir” tih te kha.

2. A hmasa zawk hi an kaltluanpui niin a hriat. Puanvar sin MLA 27?

3. A pakhat zawk, famkim leh huapzo zawk a la thleng kim thei lo tlat! Thopa zuan a hun ta e. Khawi lamah, engtin nge ni ang? State Lottery, Le-Law lamah. Ramtiam Pathian ram la thleng ve hek lo. Bible duh loh ṭhum vawrna, tangka cheng (sum) nena inzawm tlat hi.

4. Kalphung Tharin Congress leh MNF sorkarte kalphung hlui a la luahlân lo! Finance Department fachuam anna a nei lehnghal. Revenue leh Civil Supply Minister sum siam thar te, Resource Mobilisation chher chhuah SASCI hialte nen chuan ṭhumvawrna sum thianghlim lo hi hmu tai tûk tur kan ni lo.

5. Eptu pawl leh mipuiin thutiam bat langsar taka an ṭhîn hma hian, saihlum pakhatin sava pahnih perh thlak a remchang asin! Sava pakhat tla hmasa tur chu kalphung hlui! A dang tla zui nghal tur chu–ṭhumvawr sum tangka cheng Ashoka Pillar chuang, rorelnaa Pathian ram thlentir dâltu, langtlang lo em em mai bawk si hi! Civil pensioner lah chuan essential commodity an lo chantir ve tumhrang. Lottery judges pek an journal thlakip chhuak en ve teh. Tak (zet) hlawm che u hian!

- F. Lalremsiama, Chaltlang. 8415994340