ZPM an lian – An thawm ri hlek pawh a lian zel

Nupui hmelṭha tak nei ṭhenawmte nupa chu chhungkaw thil eng emaw hleka an han inkhak deuh hlek tawh phawt apianga, a engamah hmaa an ṭhenawmpa phûr fahran maia a lo inchei ve em em nghal ringawt zel ṭhin ang leh, kan Zoram tunlai politic boruak vel hi chu a inang ka ti ṭhin.

ZPM lo lan hnu leh an han sawrkar tak hnu hi chuan party policy inelna lam leh han khaikhin tur lam vel pawh hi awm tawh meuh lovin, party han inbûk tawk deuh tur pawh hi awm tawh lovin, party dang zawng zawng leh Mizo mipui mi tinte hian ZPM lam hi kan hawi ta deuh ṭhup mai zawng a nih hrih ber mai hi. An chet vel dan, an thil tih apiang leh an thu sawi apiangte chuan kan beng hi a verh em em zel tawh mai a. An chhungkaw han insîksawi thawmin ri deuh hlek an han neih deuh hlek apiang lah chuan kan lo ngaihven hle ṭhin a. Party dang pawh hian an beng an lo chhi hru zel tawh a, an lo za chung tawh mai thin a nih hi. Mizoram politic khawvel hi ZPM hian a la luah khat hneh hrih chu a la nih ber mai hi.

Party dang ho pawh hian theihpatawpa ZPM sawi chhiat mai lo chu tih tur dang an hre ta lo emaw ni tih tur hi a ni ta hrih zawng a nih ber mai hi. MNF phei hi chuan sawi chhiat mai pawh ni lovin, ZPM party hi hawlhphel phet tumin, hem thlak phet chu an lo tum ve ngar ngar bawk a. Mahse, an la hlawhchham zel hrih chu a la nih hi.

Amaherawhchu, social media ṭhenkhata heti em ema ṭawngkam tui tang lo tak tak leh ṭawngkam bawlhhlawh tak tak, ṭawngkam chhe hnuaihnung mawl tak tak tinreng maia opposition ho, a bik takin MNF hoin ZPM leh Pu Lalduhawma an han diriam nasa lutuk ṭhin hi chu a zahthlak zawk lutuk a ni. Hetiang thu lo chhiartu nih pawh hi zahthlak zawk tak a ni. Hetianga titute avang hian an party hian hlawkna pakhat mah an hmuh belh phah lo mai pawh ni lovin, anmahni leh an awmna party chu an timualpho nasa mai mai a ni. ZPM laka vuivaina lo nei ve deuhte pawhin henghoin ṭawngkam chhe tinrenga ZPM leh Pu Lalduhawma an beih ṭhin avang hian, ZPM pawh chu haw phal leh lovin an ṭan bur phah zawk zel ang tih hi a chiang reng. Hetiang tih chingho hi chu ZPM-ah hian luh pawh tum dawn mah se, ZPM ho hian, 'E khai, nangni chu kan duh lo che u. Kan party in tichhangchhe mai mai. Kan party in tiṭawp mai mai' an lo tih duh tur tawk vel kha an nih duh hmel viau lehnghal a.

Kei pawhin eng emaw changa ZPM sawrkar han sawisel deuhna tur leh han khak deuhna lam te pawh hi han ziah ve ka duh chang te pawh hian, hengho ṭawngkam chhe lutuk avang hian, ZPM fakna leh opposition ho demna lam hlir hi min ziahtir leh phah zawk fo ṭhin a ni. Chutiang chu mi tam tak rilru pawh a nih ve tho ka ring.

Political party te hi chu eng dang mah ngaihtuah lova sum leh thuneihna chiah zawng ngar ngar, lal chiah inchuh ngawr ngawr, engti zawng pawha a dingchang zawk nih tuma khawsa ṭhinte an ni tih hi chu mipuite hian kan hre thiam ve tawh lutuk a ni.

Chutiang chu ni mah se la, he khawvel democracy inthlang ramah hian roreltu tur kan thlan chu a ngai ve miau mai ṭhin si a. Chuti chuan, pawisa duh avanga party ruihchilh ni ve lo, khua leh tui ṭha zinga a tam zawk, rilru hrisel pangngaite hi chuan, chuti ang party leh mihring zinga tlema rinawm deuh leh rintlak deuh tur chu kan lo zawng ta ṭhin a nih hi.

Chuti ang chu thil awm dan a nih avangin, kawng hrang hrang leh thil hrang hrang kan han ngaihtuahin, hun kal tawh leh party hrang hrang leh mi hrang hrang kan han ngaihtuahin, mipui tam zawkte chuan tuna ZPM party hi kan lo thlang ta hrih chu a lo nih tak hi.

Hei, kan la tifuh hrih zel chu a la nih ber hi a. He leiah hian duhthusam political party sawrkar hi chu engtikah mah kan hmu zo dawn chuang lo va. Keimah leh kan chhungkaw duhthusam dan ang thlap thlapa awm thei tur sawrkar hi chu kan dam chhungin kan hmu zo lo vang. Mi chi hrang hrang, dan chi hrang hrang, tih dan hrang hrang awm karah hian anni pawhin an duhthusam ang thlap thlapin engkim hi an ti thei bik bawk hek lo. Duhthusam awm thei lo rau rauvah chuan tuna ZPM party hi chu a hmaa mite ai chuan a la ziawm hrih chu a ni mai lo'm ni? A hmaa mite ai chuan an lang tlang zawkin mipui nen pawh kan inhnaih zawk hle a ni lo'm ni? A hmaa mite ai chuan ram leh mipui lam hawi deuh ngar ngar an ang deuh zawk a ni lo'm ni? Anmahni pawh an lan dan leh an cheziaahte, an thil tih dan leh an thu sawiahte, an hmel hrim hrimah te pawh hian an tih tak hmelin an rinawm hmel zawk deuh chu a ni lo'm ni? Chuvangin, ram leh hnam tana pawi tur lam emaw, thil huatthlala tak lam emaw, eirukna leh fair lo taka chetna lamah hi chuan rinhlelhna leh sawisel tur kan la nei lem lo chu a nih hmel hrih hi.

Mahse, hei engtizia nge maw ni ta mai chu le, tunlai hian ZPM boruak chu Zoram pum deng chhuak khawpa a lo rik tak hluai mai chu ni le, kan tih pawhin, ele, eng dang ni lovin, anmahni party chhungkaw inrelbawlna lam boruak vel bawk mai mai maw le, tih bak chu sawi tur dang a vang khawp mai. Eirukna lam emaw, fair lo taka thil tih lam emaw, hriat chian chiah si loh, mahse, sawrkar hmasate anga rinhlelhna riau leh ngaihṭhat theih tlat lohna lam avanga ri ta hluai pawh chu kan lo ni leh mang si lo zawng a lo nih hi. ZPM nge nge, mi zawng zawng hian kan ngaihvenin kan lo la tuipui ber hrih zawng a la nih hi.

State pakhat pumpui political issue lian ber, a ram puma buaipui luai luai atan chuan party pakhat chhungkaw inrelbawlnaa hruaitu nihna, post chelh vel lo lungkham em em mai hi a ho deuh lo maw? Nge ni, tunah hrih hi chuan kan sawrkar rinhlelhna leh an dik lohna han sawi chiam tur leh buaipui luai luai tur thil dang hi a la awm mang hrih si lo va, hetia an party hruaitu nihna post chelh chungchang vel bak lo hi chu thil dang han chirhtheh tehchiamna tur la awm hrih lo hi chu a ropui lutuk zawk, kan ti zawk mai dawn em ni ang?

ZPM party president leh Chief Minister a nih kawp theih leh theih loh lam hi kalphung thar mipuiin kan lo beisei ber chu emaw ni dawn le? Ram hmasawnna daltu lian ber leh mipui tana phurrit tak tur chu a lo ni dawn em ni le? Heti tak maia kan ngaihven leh eptu party zawng zawng pawhin pawi an lo tih em em mai chu ni le.

VUC member pahnihte ban avang ringawt hian ZPM party chu chhe ta vek tur ang leh ZPM sawrkar pawh chu tla ta nghal tur ang maia party dang an lo lawm viau mai hi eng emaw a awmzia ni le? Heng VUC member pahnih bang tate hian party dang an zawm awm thu pawh chu chiang taka kan la hriat hma hian, party dang lah chuan sawrkar an lo inbeisei nghal ringawt emaw ni lehnghal ni.

Mipui rilru fim leh rilru hriselte hi chuan ngun taka rei tak an lo ngaihtuah hnuah, zawi zawia an rilrua negative lam leh positive lam thil lo lian chho hret hret zel tawh chu, a tawpa thutlukna an han siam tawh meuh hi chuan, mi puitling, mi pangngai chin tawh hi chuan chuti mai maiin an rilru hi an thlak leh tawh ngai ṭhin lo, tih te pawh hi hria ila.

CM leh Party President nih kawp leh kawp loh, VUC member pahnih khat bang tih vel mai mai hian Mizo mipuite rilru hi chawplehchilhin chuti mai maiin a tidanglam pha dawn lo a. Khi thil pahnih avang khian ZPM party leh sawrkar hi a chhe ta hle tihna lah a ni der bawk si lo. Chuvangin, ZPM party leh an sawrkar hi an intiamnate kha hre reng chungin, ram leh mipui lam chauh hawiin, kalphung ṭha leh kalphung thara tluang taka kal zel turin duhsakna ka hlan e.

Chuvangin, ṭhenawmte chhungkaw chanchin ringawt buaipui leh bihthla duk duk reng tawh lovin, thawm an neih hlek apianga lo phur ve em ema lo inchei nalh ve em em nghal zel ringawt lam chu buaipui tawh lovin, ṭhenawmte tluk tur khawp leh an aia ngaihzawnawm zawk, an aia hmelṭha zawka awm dan turte pawh hi lo zir tawh zawk a ṭha mai lo maw? Ṭhenawmnu hmelṭha kan tih viau si chuan lal ve thuai thuai kha a chakawm tawh awm si a.

Mahse, mipui lam hian thil an han ngaihtuah chiang ang a, hmana mite bawk kha maw, min lo ti leh si ang em le?

- K. Hmingthankaia