Zoram kuthnathawktute leh ṭhalaite hmakhua; ZPM sawrkar hmathlir leh Pu Modi-a Viksit Bharat 2047
(Kan thu chhiar tur hi Chief Minister-in September thla chhunga Hnahthial leh Aizawla Bâna Baih phase III hawnnaa kuthnathawktute leh ṭhalaite lam hawi bik a thusawi khaikhawmna leh sawizauna a ni.)
Viksit Bharat 2047 leh Mizoram: Kan GenZ leh Gen Alpha te hmakhua
Kum 2047-ah India ram independence kum 100-na kan thleng dawn a. India ram hi kawng tinrenga in develop turin Prime Minister-in Viksit Bharat 2047 a buatsaih a. Chumi dungthûl chuan keini Mizoram sawrkar pawhin vision neiin, tun aṭanga kum 20-ah chuan kawng tam tak intodelha hmasawn turin, transformation Mizoram tiin road map a siam. Vawiina sawrkar hmathlir leh thil tih tam tak hi ṭhangthar zawk kan Gen Z leh Gen Alpha ten a rah leh hlawhtlinna an chhawr tur a ni ber zawk a. Tuna bul ṭantu tam takte hi chuan kan hmu ve hman tawh lo vang, CM-in a tih fo hi a dik thui viau, kan tu leh fate tan vek zawk a ni.
Chu Viksit Bharat 2047-ah chuan India rama GDP one percent thawh ve kan tum tawh, chutiang tur chuan kan own tax revenue kan tihpun a ngai. A tawi zawngin buh leh sa, ei leh bar kawng tinrengah kan intodelh a ngai dawn a, kan GSDP leh per capita income kan tihpun a ngai. A hniam lam zawnga kal tur awm chhun chu unemployment tihhniam chiah a ni mai. Heng zawng zawng tihhlawtlinna bul chu tuna Bana Kaih, Handholding kan tih hmanga ṭhalai leh kuthnathawktu puih ngaihte khai chhuah hi hmalak bul ṭanna chu a ni ta a ni.
Hmân leh tûn hun
Hmalakna thar sawi dawn pawh hian hun kal tawh nena khaikhin a, a danglamna sawi a ngaih ṭhin avangin, hun kal tawh lam hi tlem tal a sawi lan loh theih loh thin.
Sem policy hnuaiah awm lai, MIP, NLUP, SEDP emaw, NEDP a ni emaw, hun kal tawhah kha chuan sawrkarin mi a puih dawna tehna pawimawh ber, dawn ngei ngeina qualification chu ‘ruling party mi’ nih kha a tâwk dèr. Dawng ve duh chuan ruling party-ah membership fee pek a ngai ṭhin.
Mi taimate thlan a far thlawn a, kut durh leh kâwng kham kha a thlawn fo ṭhin. Tunah erawh chuan a taima apiangin pawisa an dawng hnem ta. Mizoram khua leh tui dik takte chu anmahni nihna ni lovin en lovin an thar chhuah chauh ensakin, a ṭha leh phute ta chu leisakin, endiktute mittlung apiang chu bâna kaih tura recommend an ti ta zel zawk. He reformation hi hmuh hmaih atan chuan a pamhmai hle awm e.
Heng hi politics a inpuhna satliah a ni ngawt lo va, Synod Social Front khan chhungkaw 300 vel zirin, a zirchiannaah sawrkar kal tate thil semah a dawngtu 10% bâwr chauh eng party-ah mah awm lo an ni. A bak 90% vel chu ruling party mite an ni tih an zir chhuak a nih kha.
Development chi 3
Chief Minister hian development hi chhawng thumah a ṭhen ve thin a (hei hi mithiamte ṭhen dan a ni em pawh a hre chuang lo va, ama mimal hriatthiam dan a ni); short term, medium leh long term te tiin. Tunah hian hmarchha, aieng, hmunphiah, sawhthing leh buhah te support price pein sawrkarin a leisak tih kan hria. Kuthnathawktute pawhin heng sawrkar thlan bikah hian hma la hram hram thei ila a duhawm hle a ni; sawrkar tan pawh price support awm lohna thlai leh thil dang chu buaipui a harsa.
Tunah hian thlai luman (crop insurance) sawrkarin a ti ṭan a; ran lamah pawh bawng, vawk, kel, beram leh sial te pawh insurance tih tum mek a ni. Tlema sum chang har deuh medium term-ah chuan CM Rubber Mission te, tung te, kuhvaah te hmalak a ni. Rubber pawh tun hma lama ti ṭhinte pawh a lo awngrawpin, a lo tluchhe hman a. Thlai leh theite a hlutna tihpun dan ngaihtuah zelin, kuhva sawngbawlna te, sawhthing sawngbawlna te leh thlai aṭanga sum deh chhuahna tur beer siam turte thlengin thlan a ni tawh.
Heng, rang taka hlâwkna kan hmuh theih mai leh kum 8/10 bawra hlâwkna lo awm turte hmang hian Zoram kuthnathawktute hi dâwm kan sawrkarin a tum a, chu chu a hmasa lama Mizoram transformation road map leh Viksit Bharat 2047 nen a tum thuhmun, goal thuhmuna chhuah luh tumna vek a ni hlawm.
North-East Economic Corridor leh KMMTTP
Heng bakah hian long term development, a tawpah kuthnathawktute chauh ni lovin, mi tinten kan chhawr tlan theih tura hmawrbawk tum a ni. Tunah hian North East Economic Corridor Committee-ah kan CM hi chairman-a ni. NE state zawng zawng tana sumdawnna leh hmasawnna atan Thailand ram thlengin, Burma ram kaltlanga kawng sial tum a ni. Heng long term development hnu tur erawh hi chuan hun a duh rei a, sawrkarah chuan DPR siam chhung pawhin hun rei tak a duh ṭhin. KMMTTP pawh nakkum maiah hawn a ni dawn. Kan sawrkar pawhin mutmawh hnarmawhah neiin, Mizoram min nghawng dan tur zir chiangtu study team siamin, an report-te pawh nei tawhin, hmalak dan tur rel mai theihin a inbuatsaih dim diam tawh a. Thui tak hetah chuan kan umzui hman lo vang.
Chutiang chuan development chi thumte hi kalphung hlui anga party induhsakna hleihluak awm lo va, a taima leh phu apiangte’n ṭanpuina an dawn a, kan ramin hma asawn zel chuan Viksit Bharat 2047 hlawhtlin berna state kan ni thei dawn.
A tlangkawmna
Chutiang taka rorel tur leh heng hlawtlinnate tun sawrkarin hmu tur chuan party sawrkar hun kal tawha kan hrawn ṭhinte zia ang kha pu lo se. Mipuite pawhin sawrkarna an pek chhan chu sawrkar kal tawhte aia ṭha, huapzo sawrkar an beisei vang a ni. Party worker-te hi chu an MLA fund te, MP fund te, sawrkar department aṭanga material component aṭangte hian duhsakna siamsak se. Sawrkar hna lak leh Mizoram economic dinhmun khai chhuahna tur sawrkar flagship programme-te hi chu a taima leh phu, thawk peihte tan dik takin hmang zel se.
CM hian party mite vote ringawt, mipui vote tel lovin a sawrkar theih loh tih a lo sawi tawh ṭhin. Mizoram history-ah party mite invulh nasa lutuk, uchuak taka induhsakna avangin party member nghah ber an nih lai zelin ruling party an tla ṭhin te pawh a lo ti. Chutiang experience tur khawp chuan politics field-ah a cheng rei tawh bawk a. Party sawrkar ni lo, mipui sawrkarah an din phawt chuan vawiina sawrkar vision hi tuna kan roreltute bawk hian a rah an hmuh leh ngei a rinawm.
- Hruaia Kawlni