Written by
– V. Kûngtea
Awmhar Cabin, West Saizawh

MNF PARTY HRIK TITHAKTU

Tûnlaia MNF party issue lian tak chu, tûn hnaia Chief Minister Pu Lalduhoma’n Government Mizoram Law College-a a thusawi pakhat, “Kum 1986-a Memorandum of Settlement sign chu Mizoram leh India inremna ni lovin Mizorama party pakhat leh Home Ministry inremna a ni a, a ropui teh chiam lo,” a tih kha a ni a. He thu hi tûn, fûr ṭhutkhâwm (Mizoram Legislative Assembly monsoon session) ni hnih awh neih zawh tâkah khân MNF MLA Dr. R. Lalthangliana khân Calling Attention Motion-ah hial pu lûtin sawi chhuah a ni.

Hemi thu-hlaah hian kan Chief Minister hi a zâm chhete êih lo va, dik nia a inhriat avângin a hlau hek lo. Zoram mipuite’n thu dik an hriat ka duh tiin, debate tûrin House-ah MNF party a sâwm ta deuh deuh! MNF-te lam lahin Hnam Run aṭangin an party ṭhalai president ho ho chuan debate an cho reng thu an lo sawi bawk. Mahse, he thu ka ziah lai vêl hi chuan ZPM chuan Assembly pawn lamah debate neih a ṭûl tawh loh thu an lo chhuah tawh.

Chief Minister-in a sawi kha dik lo a awm hran lo va; chutihrual chuan, kha inremna thuthlung an ziah, “...a ropui teh chiam lo,” a ti erawh, a ṭûl lovin, a ṭawngkam duhtuithlâk lo deuh mang e aw, ka ti vawng vawng. He ṭawngkam hian MNF rilru chang a tina lo maithei. Pu Lalduhoma’n, “Pu Zoramthanga leh Pu Laldênga fanu Dr. Rinzuali te pawhin MNF leh India inremna liau liau a nih thu leh mi dang an tel ve loh thu a sawi,” a tih pawh kha thu dik lutuk a ni a. Nimahsela, chu chu MNF party-te’n an huat leh an hrik tithaktu a ni ber lo. Pu Lalduhoma pawh hian eng nge an huat tih a lo hre ru ve khiau tho va. Pa ṭawnghmang thiam tih takah, a ni lo zâwk zêlah a lo thlêkpui a lo thlêkpui a; Zoram mipui ‘min bâwl min bâwl’ ti ta ila, a mâwi lo deuh em ka hre lo. House-ah khân han hnial lêt kha a rem tawh si lo (Calling Attention motion hi member-te’n react a rem ve lo).

Eptu member-te pawh hi an nêp ka ti hauh lo, opposition role erawh an play thiam lo deuh ni hian ka hre ṭhîn. “... A ropui teh chiam lo,” tia Pu Lalduhoma’n a sawi kha sawi sual a intiin eptute’n he thu hmang hian an rawn kah rawn vak mai ang tih a hlau ru êm êm a; thu dang hla danga a thlêkpui chhan pawh kha a ni kan ti thei ang. He tactic hi MNF-te hian an pawh phâk meuh lo. Inremna thuthlung sawi vul leh châwi vâwng an tum luatah, MNF leh India inremna (agreement, accord leh settlement – a eng inremna pawh ni se) lam ngawr ngawr an buaipui a, buaipui tûr an ṭhelh nasa hi ka va’n ti êm! An hre lo lutuk hian rilru an tihah!

“MNF leh India inremna kha sawi nêp chi a ni lo,” tih thu an sawi an sawi a; chu chu ZPM pawhin a hria, kei tehlul pawhin a nêp lohzia ka hria! Kha thu kha, tûna MNF buaina chhan a ni lo. Mahse, an buaina lai tak hi an hre fuh leh si lo lai tak hi a ni buaithlâk chu. An hre dâwn ṭhin a, an hriat hmain kawng dangah an pêng hman leh diak ṭhin. Pu Lalduhoma’n a hlauh ber sawi chhuaka a awm ta lo chu, a lâwm hle hian ka ring tlat. Dr. Thangtea’n house-ah khân a sawi zuai tak nângin, “A ropui teh chiam lo,” tih lai kha sawi zui a ni leh chuang si lo va; an sawi tum ber pawh ni lo, thil dangin a rawn khah chhilh leh ta mai si a, a pawi ṭhîn ngawt mai. Hre chhuak leh pawh ni se, tûnah zawng sawi zui a ni tawh dâwn si lo a le.

ZPM lah â hek lo, pawn lamah debate a ṭûl tawh lo an rawn ti tawh mai si a; boruak daih lam, tlai khawhnûah MNF-te hian han tharthawh leh ta pawh ni se, tu ma’n an lamah ṭangin thiam an chantîr tawh dâwn si lo. A nihna tak sawi chhuak lova a zûzî mai tûr hi ka ui hle. Hre chhuakin sawi châk hle pawh ni se, tûnah chuan khua a tlai tawh si.

Pu Lalduhoma’n, “Rinzuali te sawi ang ka sawi khânin an haw tlat mai a,” a tih lai khân, rang deuhvin Dr. Thangtea khân, “Ni lo, Pu Speaker, kha kha kan haw lo va; kan huat erawh chu, ‘A ropui teh chiam lo,’ min tihsak kha a ni. Keini MNF chuan he inremna thuthlung hi kan ngai ropui êm êm a, sawi hnâwm kan remti lo a ni. Chuvângin, kan CM zahawm tak hian a tih sualah ngaihdam dîl ngam se,” te ti se, hei ai hian house boruak pawh a rawn sâng chho ang a; Pu Lalduhoma pawh a rilru a thlâk phah maithei asin.

Lo ngâwi reng mah rawh u, a inremna thuthlung lam hawi zâwng hlîra Pu Lalduhoma an beih chhûng hi chuan Pu Lalduhoma hian sawi tûr a nei zêl ang. MNF-te u, in hrik tithaktu dik tak chu ṭhelh hauh lovin han sawi teh u khai; khua erawh in tlai lu hret a ni. Ka fuihpawrh che u zawng a ni bil lo ve! Keia fuihpawrh phâk pawh in ni lo! Mahse, thil nihna dik tak ka rawn sawi ve mai a ni e; lunglohva in lâk loh hrâm ka beisei.

Kei, eng mah ni lo hian ka vei thlu ve ngang a ni ang, boruak a daih lam tawhah ka rawn tlai lam ûmpâwng pâr ve ta chiam mai chu a ni a, ZPM hâ tiziau tâwk lekin! Mahse, eng nge pawi? Sâpho pawhin, ‘Better late than never’ an ti ve tho alawm.

– V. Kûngtea, Awmhar Cabin, West Saizawh