TUALTHATTUA PUHTE'N THIAM AN CHANG MAI THEI
Mitthi tawh chu thiamthu sawi thei ni tawh hek suh, court-ah inlan thei ni tawh bawk hek suh, a khingtu tan nuam singkhaw a ni ringawt.
November 13, 2009 khan Mamit district-a Bungṭhuam tlangval Zarzokima chu Bru (Tuikuk) hel hovin an khaw daiah an kap hlum nia ngaih a ni a, BNA mi 2/3 man an ni. Chargesheet thehluh hnuah KL Liana court-ah thubuai ngaihtuah a ni a, tualthattua puhte court-in thiam a chantir. Judge-in a chhan a tarlan danin, “Mitthi tawhin witness takngial pawh a neih loh avangin mitthi khinte chu a nuam êm a, hei bak rem ngaihna a awm hleinem,” a ti.
Tunah H Ramdinpuii (15) thattua puh Denghmingthanga (20) leh Lalneihkima (34) te chu Police-in August 20, 2026 khan an man a, SIT hmaah an inpuang tih Police report-ah tarlan a ni. Mahse, chargesheet submit tawh tih report a la awm lo. August 21-a Police thuchhuahah, “Thubuai chu la chhui mek, evidence hrang hrang la finfiah mek a nih thu sawiin, thil kimchang chu tunah tarlan theih a ni rih lo,” tih a ni. Thubuaiah hian Lunglei PS case no. 84/26, dated 05.08.2026, U/S 103(1)/140(1) BNS ziah luh a ni.
Tun thleng hian H. Lalramdinpuii thahna case-ah Denghmingthanga leh Lalneihkima te chungah chargesheet thehluh tawh tih official confirmation a awm lo. Police tarlan danin, investigation kal mek a ni a, evidence leh thil thlen dan kimchang chu tarlan theih a ni rih lo. Chargesheet siamna leh court-ah charge frame-na hi thil pahnih a ni. Police-in chargesheet an submit a, court-in a pawm hnuah charge frame tur a ni
BNS 103(1) hi tualthah chungchang a ni a, hremna chu khaihlum emaw, dam chhunga tan emaw a nih avangin, BNSS-in chargesheet thehluh hun atan ni 90 chhung hun a pe a, chargesheet thehluh loh chuan statutory/default bail pawh a thleng thei. An man hun 20.8.2026 aṭanga chhût chuan, Police-in 18.11.2026 velah chargesheet thehluh hun statutory period a tawp ang. Mahse, November 18 hmaah pawh chargesheet an thehlut thei. Ni 90 chu maximum statutory period a ni. Tunah chuan ni 30 pawh a la ral lo.
Pu KL Liana bawk khan a sawi ṭhin; “Mimal/pawl/NGO/kohhran thlengin Mizote hian court-ah witness-a din an duh loh avangin thiam chang lo tur mang mang pawhin thiam an chang leh ṭhin,” a ti. Zarzokima chungchangah pawh lungtê takngial pawh witness koh kal theih an awm loh tâkah chuan tualthattute kha zalen takin a vâk haih haih reng ta mai a nih hi!
H Ramdinpuii thattua puhte chargesheet pawm a, case frame a nih hnuah case an han chai chho tak tak ang a, a kaihhnawih a thui hle mai thei; case chingchivêt tak a ni ngei ang. Hetih hunah chiah hian Mualṭhuam North, sual nei ve lo ang maia kan fak leh sawimawi mek hi eng ang khua chiah nge an nih tih a hriat dawn chauh. H Ramdinpuii hriatpuitu tur (witness) hrang hrang an koh hunah Mualṭhuam N khaw mi bak koh tur an awm hmel si loh va, an khaw mize dik tak hi a lang ṭan tawh ang. Witness pakhat mah an kal lo a nih chuan, tualthattua puhte hian zalenna dâr an khâwng ri thei a, sawisak châkin insang phek teh mah ila, dan mit aṭanga thlira an thah a nih miau loh chuan eng tih theih kan nei tawh lo vang.
- Dr. C. Lalrampana