Written by
- George L.Ralte
Member, Mizo Writers Association

MIZO POET OF THE CENTURY ROKUNGA KHA


Mizote zinga hla phuah thiam ber, Poet of the Century atana thlan Rokunga kha ni 20.2.1914 khan Aizawl Venghnuaiah a piang a, a pa hming hi Thanghluta niin, a nu hming hi Zaliani a ni. Kum 1927 khan Aizawl Sikulpui aṭangin Lower Primary a zo va, kum 1929 khan Middle a pass leh a ni. Ni 2.1.1934 aṭangin Loch Printing Press, tuna Synod Press ni taah a thawk ṭan a, he hna hi a dam chhungin a thawk a ni. Ni 9.4.1935 khan Pastor Chhuahkhama kutah Zamawii chu nupuiah a nei a, fanau malsawmna pawh an dawng nasa hle.

Kum 1939 khan hla a phuah ṭan a, hla phuah hmasa ber hi Krismas hla niin, ‘Van hnuai khuavel sakhming chhiarin’ tih hla, Kristian Hlabu number 112-naa mi kha a ni. Kum 1940 khan Mission Vengah insawnin, kum 1945-ah khan kohhran upa atan thlan a ni. Rokunga hla phuah hnuhnung ber ‘Sualin bo mah ila’ tih hla, Kristian Hlabu number 163- naa mi hi a ni a, he hla hi ni 7.5.1969 khan a phuah. Rokunga hla phuah zinga sak hlawh leh lâr bera sawi theih chu ‘Ro min relsak ang che’ tih hla a ni awm e.

Rokunga khan kum 30 chhungin hla 128 a phuah a, a hla phuah tlangpui hetiang hian lo tarlang ila. Kristian hla 55 a phuah a (hetah hian Krismas hla a tel nghal), khuarel lam hla 22 a phuah a, ram leh hnam hla 14 a phuah bawk a, hla dang chi hrang hrang 37 a phuah bawk.

Rokunga hi pa lian lem lo, hmel fel veng vawng, zaidam hmel pu tak a ni a, a ṭawngkam a nemin a hawihhawm hle a, a rilru leh thinlung erawh chu khauh tak, a tih loh zawngah chuan hneh mai mai chi a ni lo thung. Lungleng thei mi a ni a, a nazawnga hla phuah mi ni lovin, a thinlunga hla lo kal huna phuah mai chi a ni. Hla thu har leh un pui pui hmang lovin, hriat nuam leh tluangtlam tak, mi ngainat zawng taka hla phuah ṭhin a ni a; Mizona leh Kristianna hi amahah rem tak a inchuktuahin, hemi aṭang hian hla a phuah ṭhin vang a ni ang, a hla phuahte hi Mizoteah sak a hlawh em emna chhan.

Kum 1966 February thla a lo nih chuan damdawi inah zai a ni a, hemi hnu hian Bilkhawthlir khuaah an insuan a, thla thum lai an khawsak hnuin Aizawlah an kir leh a, a hna ngai Press lam hna a thawk chhunzawm leh a ni. Ni 9.7.1969 aṭang chuan taksa lamah insawisel ṭanin, ni 12.7.1969 tlai lamah nikhaw hre lovin a zual ta a, hemi zan dar 10:15-ah chuan Lalpa’n a nunna hlu tak a lo la ta a ni. Ni 13.7.1969-ah ama inah leh Mission Veng Biak inah ropui taka vui a lo ni ta a ni.

- George L.Ralte, Member, Mizo Writers Association