Written by
- Thangkima Ralte
Vaivakawn (9863850284)

AR Biak In leh a hmun thu kha



Prof. J.V. Hluna, Ex-MLA-in Aizawl Post leh Vanglainia a rawn ziak theih takah hian naupan deuh laia thil hriat chiang vak lo leh tun hnua kawng hrang hranga AR Biak In chungchang kan lo ngaih dan leh hriat danah rilru a ti thar a. Tlem han sawi ve ila.

Hmanlai chuan Aizawla hmun leh ram te, in hmun semte hi Bawrhsap kut a ni a, a tir lam chuan kawh kuala sawrkar ram te, kohhran ram chinte pawh sem a ni ṭhin. Chung ram velah chuan neitu chan chang deuhte chu an lo inzeh luh takte pawh a awm thei nual awm e. Tun hnu deuh District Council kan neih hnuah Aizawl khawpuia hmun leh ram, in hmun leh kalkawng lam Revenue lamte kuta a awm ṭan lai 1953 vel khan District Council-a EM kan pa Frederick Sangkunga in, sana (clock) lalpa Pu Thangkima dawr hmun vela an awmnaah khan Rev. Zairema, Govt. High School Assistant Headmaster a kawp lai niin ka hria, private-a Class VII zirin ka awm ve lai aṭang khan ṭan ila.

AR Biak In hmun leh kohhran hi Dawrpui Bial Pastor Thanga enkawl niin kei pawhin ka hria a. Dawrpui Biak In hi kan lawina ber a ni a. Dawrpui Bungkawn aṭanga Zodin Square inkar tlak lam zawng hi chu AR ram a ni lo va, civil lam mite an awm khat phei vek a. AR Temple kan tih mai pawh hi sipaiin an sak miau avangin kawng thlang hi siam chawp a ang khawp mai. Chutih vel laia in hmun tur ram ruak an zawn leh an sawi ṭhin ka hre ve nual a. Temple leh Vaivakawn kawng a tlang hnu hian kan awmna thlang tuna ‘Phulmawi Rûn’ ni ta hi hmun ruak a ni tih hriain 1953 velah chuan mâwl takin Pa Sangkunga hnenah chuan dilna ka pe ve a, 1954 tawp lam niin ka hria, LSC pass chu ka hmu ve ta a, mahse, harsatna avangin 1956-ah Rs 600 leh sana Rs 30 man velin ka tiral ta mai a. Tichuan, Circle Officer hmasa kan pu Siamhnuna khan, “Thingtlang mi Aizawla in hmun dil hmasa ber i ni,” min ti nghe nghe a ni. Chung hun lai pawh chuan AR Biak In ram hi Assam Rifle ram ni lovin, Presbyterian Kohhran ta a nia kan hriat reng kha a ni.

Tin, Synod-in, ‘Aizawl khawpuiah hian hall lian tak neih ni se,’ tih a rel kha budget-ah pawh sum dah a ni a, kum tin sawi a ni fo va. Kan lo ngaihtuah venaah chuan, AR Biak In hmunah hian kawng ân-in a zau thei ang berin zaikhawm emaw, tihkhawm nan siam ni se, a hnuai chu motor garage leh chowkidar quarters, etc atan dahin, a hnuai, tuna AR Kohhran inkhawmte Biak In leh Naupang Sunday School Hall atan hman ni se, a hnuai leh Tuikual kawng ân chung pawh a la awm thei angte kan ti vel ṭhin a ni.

Hun a lo kal zel a, AR hi Beraw rama insawn tur thu a awm leh khan Synod Executive hotute leh AR hotu lian phai lama mite nena inbiaknaah khan, “AR ho sawn chhuah an nih hunah chuan AR Biak In leh a hmun hi Synod kutah hlan a ni ang,” tih kha a awmin hriat a ni a. Tun hmaa AR Kohhran upa, kan u Upa Liansiama (L) te, Upa Puituta te nen thu inzawn taka awm ṭhin kan nih angin anniho hi ka rilruah an awm lian ve hle reng a ni.

Tin, kum 1968 leh 1969 vel Aizawl Civil Hospital-a ka han thawh leh zawk khan kan bial Circle III-A bial ṭhintu Pu C. Pahlira hova Aizawl Town Planning huna kawng thar siamte Rs 100 thawha in hmun nei lote in hmun pek hun lai khan, Lammual hnuai vel chhuah lam kha hmun ruak awm anga sawi a ni a. Ka han dil ve a, mahse, AR ram nia an sawi avang khan ka hmu ta lo va, a thei fate chuan LSC chu an lo nei leh a ni awm e. Tun hnu AR an lo chhuah taka AR rama LSC neite sawrkar lama surrender tura an ngen zingah kan kohhran Biak In, AR ram pawh surrender tura an han ngen ve leh tih kan han hriat khan mak kan ti a, kan thu hriat leh lo ngaihtuah ṭhinte nen khan a inang thei ta lo va, ngaihtuah dan pawh kan thiam ta lo a ni.

Tuna Pu J.V. Hluna’n chiang leh fel taka Bawrhsapin AR-a awmho Kristiante Biak In atana a pek leh theihtawp chhuaha ringtu hmasate’n biak in an lo sak thute kan han hriat leh si hian rilru a tithar a, engmah ngaihtuah ve tawh lo tura ngaih ni mah ila, tun hma thilte ka ngaihtuah phah a. Sawrkar leh AR Kohhranhote nen nge, Synod thu leh hlate engmah hre lo chungin ka rawn belhchhah ve a ni.

Engtin nge ni ta a, engtin nge ni zel dawn ta le!?

- Thangkima Ralte, Vaivakawn (9863850284)