Hmun mawi tak chu
YouTube, TV leh lehkhabuah te kan hmu ṭhinin ka ring; hmun mawi leh nuam tak tak, awm leh kal chakawmna te. A kalte pawh an kal a, a nei deuh chuan an tlawh reng a ni. Hmun hring dup mai leh lui mawi tak tak te, chhûmin tlang velte pawh an bawh chiai bawk a. Relte pawh an tlan ngiai ngiai a, kawng kawi ngiai ngiai, tlang pang leh hmun khawi maw laiah a awm bawk a. Kan mit chu a titlaiin, min tiharh huai huai ṭhin a nih hi.
Hetiang chiah mai hian kan ram, Mzoram hi a lo ni ve reng a ni. June, July velah han hawi la, hmun tin mai chu a hring dup mai a, boruak thianghlim tak mai kan nei a ni. Tichuan, October velah han hawi leh mah teh, tlang tin mual tin mai chu a hring dup mai a, hei bak bak chu a awm leh thei tawh lo vang.
Faina
Mizote kan fai ve ta viau mai, hnam bâl nih kha chu kan duh tawh lo a niang. Kan bawlhhlawhte pawh in bul kawra paih mai tawh lovin, ni tin a paihna hmunah kan paih ṭhin ve ta; a lawmawm hle mai. Kan taksate pawh vawn fai taima deuh deuh ila, tichuan, mi changkang kan ni ve mai thei a ni.
Vawiina la ngaihmawhawm deuh chu, kan meizial bung, thil eina káwr, bûr ruak kawng kam vela awm tam ṭhin hi a ni. Tin, kawng sira bawlhhlawh bâwm hûn enkawl zui loh tih hriat takte pawh hi a la ngaihmawhawm hle. Fai hi changkangna a ni a, kan mizia tilangtu pakhat a ni. Kan hriat ṭheuh angin, fai chu thil ho tê a ni a, a paihna hmuna paih zel mai hi a ni. Kan kuhva einate pawh hi chhâk fimkhur deuh deuh thei ila a va ṭha dawn em.
Hawihhawmna
Kum 5 lai chu a liam tawh ang a; in sa pakhat chuan ri miah lovin a sa zo vek mai, an tih chu. A in sakna bul maiah chuan damlo chau leh na tak mai a awm avangin, chuti taka fimkhur leh fel chuan an sa a, hna an thawk a nih ber chu; a hahdamthlak khawp ang.
Pakhat ka hriat ve leh chu, thawm na tak mai a nei ṭhin. Damlo chau, na ve em em mai chu a bul hnai ah a awm ve bawk a. Min lo hrethiam teh u, in zahawm hle mai pawh a ti miah lo, ti tal se chuan ngaihdan dan pawh a neih theih awm e. Mahse, a ti miah lo.
Aw le, mi hawihhâwmte chuan mi an tidam a, anmahni pawh an intizahawm sawt a ni. Keini Zo fate pawh hian hawihhawmna kan nunpui thar leh a ṭul hle mai; tichuan, changkanna lama kan rualawhna a tiziaawm sawt thei ang.
Rinawmna
Mi rinawm kan ngaisang a, rinawm lote erawh kan dah hniam hle. Hetihlai hian keimahni ngei hi kan rinawm lo leh mai ṭhin a, a pawi hle mai. Ho tê anga langah hian bul kan ṭan a ngai, kan ti a; mahse, kan thei leh ṭhin si lo. Kan rinawm loh chu kan thusawi te, ziahte mite’n an pawm tak tak thei dawn lo; mi tih atana sawi leh ziak kan ni mai dawn a ni. Engtin nge kan rinawm theih ang le? Chân ngam a ngai, hrehawm kan tuar ngam a ngai. Chuti lo chuan kan rin loh laiin thu dik mang lo kan sawi leh mai ang a, dâwt var kan sawi leh mai ṭhin. Thil tê tham aṭanga kan ṭan tak tak loh chuan, a lêra thuai chu kan tlin lo vang; thil kalphung pawh a ni chiah lo ve. Mi tinte’n rinawmna kan ngaih pawimawh deuh deuh chuan rei lo têah kan hming a lo thang thei dawn a ni.
Kan ram mawi taka kan siam reng theih nan lui kan humhlah ṭhat a pawimawh a, lui dung nungchate kan duat a ngai. Ram tihkan te pawh hi a va ṭha lo ṭhin em. Kan loneih dan pawh thlak a hun viau tawh mai. Thing phun leh humhalh te pawh i ti hram hram zel teh ang. Kan ram hi a mawi, a nuam, mahse, kan ṭan tlan a ngai. Ram ngaw leh lui te tel lo chuan chuti hlauh chu a ni ve mai dawn a ni.
Aw le, kan han sawi lan tak faina, hawihhawmna, rinawmna te kan vawn nun zel chuan Zo fate’n hma lam hun ṭha tak kan nei thei ang. ‘Kan zotlang ram nuam hi chhawrpial rûn i iang e,’ an lo tih angin, khualzinte pawn rawn hmuh an châk, keimahni ngei pawh min hmu châk dawn a ni.
- Lalchhandama Colney,
Ph – 9862982321