Written by
- Zoramchhana

Helmet khum chungchang kha


Tun August ni 3, 2026-a chhuak Vanglaini Editorial-ah khan 2wheeler-a chuangte helmet khum chungchang a awm a. Kha kha tun hma aṭang tawha ka lo vei ve ṭhin a nih avangin han tuihnih ve ka duh a ni.

Ni e, MV Act Section 129-naa two wheeler-a chuangte'n helmet ṭha tak an khum tur a ni tih hian 2wheeler-a chuang hrim hrim a kâwk a. "Every person, above four years of age, driving or riding or being carried on a motorcycle of any class or description shall, while in a public place, wear protective headgear conforming to such standards as may be prescribed by the Central Government," tih a ni.

Kan dan sawiah hian, "A khalhtu chauhvin a khum tur a ni," tih a awm lo va, 2wheeler khalhtu leh a hnunga chuangte a huam ve ve tihna a ni. Puan lukhum lian bêr bûr (turban) khum ṭhin Sikh te erawh chu ngaihhna-thiam an ni thung.

Helmet khum a ṭul chhan an sawi rêng rêngin, 'Mahni himna atan' tih a ni ziah a, dan zawmna a nihna chu thukhat ni se. Ni e, helmet khum hi 2wheeler-a chuangte tan a pawimawh em em a ni. Chetsualnaah helmet hian 2wheeler khalhtu a chhan him vek kher lo ang a, mahse, tam tak chu a veng ngei ang.

Mizoramah 2wheeler accident tam tak a awm tawh a, helmet khum chunga helmet-in a chhan zawh loha thi pawh tam tak an awm tawh. Chutihrualin, thi lo pawh tam tak an awm tawh a, thi lo zinga tam tak chu helmet-in a lo chhan him reng pawh a ni mai thei asin.

Vanglaini Editorial-a a rawn sawi lan, kumin May ni 14 zan emaw nia Chanmari, Aizawla 2wheeler pahnih intâi vanga thihna thleng kha. Scooter leh bike an intâi a, scooter a tlu a, a hnunga chuang Thingsulthliah nula, kawngpuia tlu chu bike dangin a lu-ah tak a rawn tâi/chîl zui a nih kha. Kha nula lainatawm tak kha a chuanna scooter tlûk vang ngawr ngawra thi niin a lang lo a, bike dangin a lu-ah tak a tauh (tâi) vanga thi a nih a rinawm zawk. 2wheeler hnunga chuang ta na nâ nâ chu, helmet a khum lo a; helmet khum ve se a thi kher ang em? Thi lo maithei, thi tho maithei–kei chuan a thih ka ring lo. Ngaihtuah tham tak a ni.

Kan hriat angin Mizoramah chuan 2wheeler hnunga chuangte hi helmet khum turin Traffic Police-te'n an phût lo va, a khalhtu chauh khum tura tih a ni. Chutihlaiin, dan chuan 2wheeler-a chuang rêng rêng, a khalhtu leh a hnunga chuangte chu helmet ṭha (prescribed helmet) khum turin a ti thung.

Kan sawrkar hian MV Act hi an duh chinah an lo rêk bung ve tawp tihna a ni ber mai a. Hei hi a ṭha lo. Mipui himna atan a ṭha lo a, sawrkar tan ngei pawh a him lo. Miin sawrkar hi court-ah khing ta se, sawrkar hi a tâl buai viau maithei asin. Thingsulthliah nula thi ta chhungte khan sawrkar khing ta se, eng nge a an ang?

2wheeler hnunga chuangte'n helmet khum ve zel hi buaithlakin peihawm loh viau mai. Mahse, MV Act-in a sawi dan leh kan ram ngeia 2wheeler-a chetsualna leh thihna thlen tawh dan han ngaihtuah vang vang hian, helmet khum hi himna atan a pawimawh viau si chuan, Vanglaini Editorial-in a sawi ang khan, helmet khum chungchangah hian sawrkar hotute hian ngaihtuahna thar an hman a ṭul niin a lang.

- Zoramchhana