Written by
- Rev. Lalbiaksanga Chinzah.

ṬHENAWM RAM UNAUTE BENBEL NAN

Ram ṭhenawm Myanmar (Burma) leh Bangladesh ram buaina avangin kan unau, Zo hnahthlakte mangangin tunlai chu min rawn bêl ta hlawm chu a ni a. Heng kan unau refugee anga mahni khua, in leh lo kalsante hi an khawngaihthlak hle a, a lo dawngsawngtu kan lo ni hi a ṭha tak zet; kan state ṭhenawm, hnam dangte awmnaah te kal ta se, an tan a hrehawm zual hle ang.

A lokal tawhte thlamuang takin an awm a, kan hnahthlakpuite chu Kristian an nih ve vek angin kohhranah pawh a rem remah an lawi a, ṭha takin kan lo dawngsawng ṭheuh hlawm niin a lang. Tunah hian Bangladesh aṭanga rawn tlanchhe leh mekte lo dawnsawn dan tur ngaihtuah ngun a ṭul thu Home Minister meuhin a sawi hi a pawimawh hle. Bangladesh War (ti mai ila) kum 1971-72 lai khan Lunglei distric khawthlang lamah camp eng emaw zat a awm a, India-in a châwm a nih kha.

Tuna ram ṭhenawm buaina avanga harsatna tawkte zinga kan unau, Zo hnahthlakte hi an duh phawt chuan Mizorama an awm dan tur hi uluk takin sawrkarin ruahman se. Rilru a lo awm ve mai mai chu, Assam nena kan inkar, kan ram anga kan chhiar chinah te, Mizoram khawthlang lam, Mamit district aṭanga Lunglei khawthlang lam zawng zawng ram ṭha te, Lawngtlai district khawthlang lam CADC area ram ṭha zawng zawngah te hian kan sawrkar hian dah ta hlawm se la, kan ram mi ni nghet mai tur pawhin pawi ti lo ila a ṭha ngawt ang?

Kan ram zîmtêah hian khawthlang lam hi kan luahlum lo lutuk a, hrehawm tawrh kan peih loh em avangin kan ram awm atana kan duh chiah lote an lo awm a, rei lo têah an awm nghet a, kan ram mi an ni ta zel ni berin a lang.

Tuna kan unau, 'eng a' kan tihpui theih chite inbenbelna atan siam ila, keini tuna Mizorama awmte ai hi chuan an chhelin, hrehawm pawh nasa takin an tuar peih fe zawk ang tih a rinawm. Tichuan, kan ramri bul humhalhna ṭha tak a nih bakah, kan chen tak tak si loh, kan ram chin tih ve ngawt ai chuan, ṭhenawm ramte nena harsatna a awm pawhin kan luah chin a nih miau chuan a ṭha hle ang.

Kan ram thlai ṭhatna tur hmun ṭha ber berte luah lum lohva, pung zel se kan tih lutuk lohte zawkin an luah zel hi a ṭha lo hle a ni. Kan sawrkar hian ram humhalhna rilru pu takin hma la se. Heng kan unau chhak leh thlang aṭanga kan hnahthlakpui, Pathian kan biak ang be vete hi hmang ṭangkai ila. Kan ram chhung, kan chen peih loh, ram ṭha develop-na a nih bakah, humhalhna ṭha tak a ni ang.

Kan sawrkar, kohhran leh kan NGO zawng zawngte pawhin heti zawng hian hnam leh ringtu kan nihna pu kawpin ngaihtuah ila a ṭha ngawt ang.

- Rev. Lalbiaksanga Chinzah.