Written by
- Hausanga Hauzel

KA RAM NEIH CHHUN



Khawvelah hian ram changkang leh hausa tak tak mai, mi tam takin chen nan leh zinna tur atan pawha an duh ram an awm a, Nimahsela, keia tan chuan, ka ram neih chhun Mizoramah ngei hian chen ka chak ber fo a, ram dang zawng zawng aiin ka thlahlelin, nuam ka tih ber ram a ni. Mizoram khua leh tui nih pawh hi ka zak lovin, ka inchhuang em em zawk a ni, ka thinlung leh ngaihtuahna luah rengtu ram a ni a, ka suangtuahna rilru leh ka mitthla, ka mumang lam thleng pawh a, ka chen ṭhinna ram chu a ni e. He ramah hian, ka hmangaih leh lungduhte an cheng a, ka ṭawngṭaina a, ka hriat reng ṭhinte an awm a ni. Min thlahtu ka pi leh puten, lu an lo phumna hmun, an sul hnu tam tak awmna a nih avangin, ka awmkhawhar lunglen chang apiang hian, Ka suangtuahna vakvelin mittui nena ka fang fo ṭhin a ni. He khawvel ram zau takah hian, ka ram neih ve chhun chu a ni si a.

Ka ram neih chhun Mizoram leilung hi, kan pi leh pute taksa leh thisen leilunga chang ta kha a nih avangin, tuna kan ram hmul thing leh mau, hlobet leh thlai zawng zawngte hi, kan pi leh pute taksa ringa nung vek an nih hi. Kei ngei pawh hi, tuisik mai ka nih lai pawhin ka thamral mai hlauin, he ram hian dimtein min chawi liau liau a, mihring ni ve turin min dawm lian a, min awi tlei ta a ni. Khawvel eng hmua ka pian chhuah hlim phat aṭangin, boruak thianghlim, ka hip tur min lo pe nghal a, tun thlengin minit (minute) khat pawh awl lovin min la pe char char reng si a. Chu boruak ka nunna atana pawimawh tak mai chu, kan pi leh pu leilung chang tate, ringa nung, thing hnah hring hlep hlepten an thawk chhuah boruak thianghlim chu, keiin man chawi lovin, ka lo hip ta a nih hi. Kan ram leilunga Lalpa remruatna ril tak mai hi, a va ropui em!

Chuvangin, zankhat mitchhim pawh tawk ila, ka ruang dai chu, kan ram leilungah ngei hian zal se, ka duh a, Keimah mai pawh ni loin, ka tu leh fate, ka thisen zawmpui zawng zawngte pawh, he ramah ngei hian Mizoram leilung ni ve turin, an lu phum vek se, ka duh tak zel a ni. Chutichuan, kan ram leilung hian, kan hnam mamawh a pek chhuah reng theina turin. Tin, ka dam lai ni a liam hma zawng hian, ka thisen zung zam hian hna a thawh a, ka lung hi a phut chhung chuan, Pathianin min pek kan ram tan hian din reng ka duh a, Ka thih hnuah pawh, ka taksa leh thisen hi kan ram leilung atan ka hlan a ni, Chutichuan ka huhang hi, kan tlang ram mawi takah hian romei chhum angin zam vel teh se.

Pathianin kan ram a duan dan hi, a makin a ropui lutuka ka phak mawlh lo a ni.Tlang ram mawi tak leh thengthaw nuam tak mai niin, chhem dam thlifim a thaw heuh heuh reng a, kumtluanin pangpar mawi tak tak mai an par vul chuk mai bawk si a, Ram awih thiam nungchate lah chuan, bang lovin, chhun zan zawmin zaiin a awi a, Thei chi hrang hrangte lah chu, an rah kur ngei nguai mai leh nghal a. Tlang leh mual karahte chuan zotui thiangte chuan thianghlimna hla sain an luang hawk hawk mai bawk a. Chutichuan, chhim leh hmar zawnga luipui luang dul dulte chuan "Pathian ropui rawh se", tiin an zai nileng zankhua reng mai a ni. Sawi thiam a har, hril thiam zawng a har a ni, kan ram sik leh sa nawmzia hi. Thlai eng pawh chin theih tura van ruahtui kan han dawng ringawt maite hi. Aw, siamtu chung Pathian hian, khawvel ram zawng zawngte zinga ram ṭha chungchuang hi, eng vanga kan hnam hi min pe mai nge a nih le. Ka hringnun ngaihtuahna hian a hre phak mawlh lo a ni. Ka lawm e, Lalpa, i ram min pek avang hian, he ramah hian lalna leh thuneihna chang kumkhua la, Ropui takin leng reng ang che.

Kan ram hian ka taksa mamawh engkim mai, ei leh in, silh leh fente min pe reng a. Leilung hausakna haichhuah sen rual loh a sin a ni, He ram hi kan hnam ta a ni a, he ramah hian chhungkua min dinin khawtlang duhawm tak min pe a, Hnam ropui leh zahawm tak mai min buatsaih sak a. Chuvangin, kan ramah hian sualna chi hrang hrang, Hlemhletna te, dawta inpuhmawhna te, anchhia te, thikthuchhiatna te, hleihneihna leh inhmuhsitnate awm lovin, Lungrual taka leng dial dial turin kan ram hian min duh a ni. Chutichuan, Rilṭamna leh retheihnaten bu khuar lo se la, Khawizu leh hnute tui luanna ram niin, Puar leh fan kum tluanna ram ni mawlh rawh se. Tin, Inhmangaih tawnna leh inlainatnatnate chu par vul reng se la, Mizote chungah, Thlamuanna awm rawh se.

- Hausanga Hauzel