DEFENSIVE vs ATTACKING
A thupui hi sapṭawngin dah ila, a thu erawh chu Mizo ṭawngin ziak thung ila tu pawi mah kan sawi em lo ang chu maw! Mizote hi football en nasa tak kan ni awm e. A bik takin English Premier League kan en nasa hle. A tui pawh kan tui bawk a, a hriat pawh kan hre viau mai. Local football leh Indian league dangte chu sawi ngai loah ngai ta ila. Serie A te, La Liga te, Bundesliga leh a dangte hi chu kan en tam lo viau awm e. Saudi Pro League leh Major League Soccer lam te chu tun hnaiah kan en zeuh zeuh mahna le!
Football khelh dan
Football kan en a, hmuhnawm kan tih loh fo chu mahni lamah a goal ang tih hlau reng renga in veng renga khel (defensive game) hi a ni ngei ang. Chutihrualin, hmuhnawm kan tih fo chu tumpuite lama pet goal tum ran mai (attacking game) hi a ni ngei bawk ang. Pet goal tum lo inkhel chu hmuhnawm loh tak a ni. Lehlam coach te pawhin an sawisel fo ṭhin reng a. Defensive-a khel ngar ngarte chu lehlam pawlin sut kuak dan an zawng an zawng a, a tawp a tawpah an su pawp a, an pet goal leh nge nge ṭhin. Defensive game khel ṭhin pawhin chak an tum chuan counter attack aṭang talin lehlam pawlte an nawr ṭhin. Defensive leh attacking ni ngawt lo, football khelh dan chi hrang hrang a awm ngei ang, chu’ng erawh tuna kan sawi tum ber hi a ni lo. Defensive, attacking, counter attack han tihte hi sawifiah aiin a nihna ang ang hian hmang ila kan fiah tlang zawk hial awm e!
Kan tualzal nunah
Mizo te kan tualzal nun, kan society pumpui thlir hian mahni inveng reng rengin kan awm em aw, tih hi ngaihtuah theih tak a ni. ‘Sairangah rel a lo lut, kan him dawn lo, in ven a ngai,’ kan tih loh leh ‘KMMTTP a hlawhtling chho dawn, kan in ven loh chuan hnam dangin min chimral mai ang,’ kan ti a. ‘Tourist an tam tial tial, kan inven loh chuan kan hnam kan boral dawn,’ ‘Kan nulate’n hnam dang an nei zo dawn, kan in ven loh chuan rei lo teah kan ral dawn,’ tih te leh a dang dang kan sawi tam hle mai. Inven hi kan thupui ber a ni ta ringawt mai niin a lang. Inveng reng renga kan khawsak ringawtte chuan eng tikah nge maw hnehtu kan nih ang le? Kan goal kan ven reng ringawtte chuan kan pet goal thei nang!
Mimal nunah erawh chuan ‘nang nang’ ti lova ‘kei kei’ tite hi an hlawhtling viauin an lang lawi a. Mawihawih pawh thlu lova a huamhauh apiangte hi an dingchang emaw ni chu aw, tiin a ngaih theih. Chutiang mi chu kan ṭhahnem viau niin a lang bawk. Inṭhenawm khawvenna thilah pawh kan duhtui lo tial tial ni te hian a hriat a. Mahni tana hamṭhatna tur a nih chuan kan Mizopuite laka attacking game khelh hi kan hreh miah lo. Kan hreh lo ni mai loin a thlanin kan thlang zawk hial awm e! Mahse, hei hi chu kan ṭhatpui hauh si lo.
Defensive aiah attacking ngat aw…
Mizote hi inveng reng renga kan khawsak ringawt mai chuan hnehtu kan ni thei dawn lo, kan pet goal thei ngai dawn lo. Chuvangin kan ram kan hnam a him a, kan dinchhuah theih nan attacking game i khel ve tawh ang u.
‘Attacking i khel ang u’ kan tih hian tharum thawhna leh helna lam kan sawi mawi a ni reng reng lo. ‘In veng rilru put reng mai hi chu a dawih aw em a, hma lam panin kal zai i rel ve tawh ang u’ kan tihna zawk a ni. ‘Hnam dang hmusit mai lovin, ṭhianah i siam ang u,’ tih rilru ṭha pui mai nei hnam kan nih kha!
Tin, hetiang kan sawi avang hian ‘inveng miah lo ang u’ kan ti hauh lo. Football-ah pawh attacking game an khel chungin mahni goal veng him tur tawk chu an indah reng ang tho hian kan inveng tho ang. Amaherawhchu, inven reng ringawt mai thupuiah nei tawh lovin, hmasawn tur leh pet goal tur chuan attack a ngai ve tawh e, tiin kan insawm a ni.
Kan ringtu nunah pawh
Kan ringtu nunah pawh hian kan defensive ngar ngar ni mai hian a hriat a. Hlauthawng reng rengin, mahni inveng reng rengin kan kal a, tluk leh petek kan hlau zek zek mai a nih hi. Defensive ngar ngara kan kalte chuan engtin nge kan pet goal ang? Attacking/offensive-a hun ve tawh lo maw? Kan seng khawmpui loh chuan kan tidarh a ni si a. Mahni inveng reng reng chuan engtin nge kan seng khawm theih ang? Attacking pangngai kan khel ngam ngang lo a nih pawhin counter attack tal chu kan ngam tur a ni ang chu! Kan tumpuipa lah hian defensive a khel ve der mai si lo. Attacking/offensive khel char char a nia. Kan defensive reng ringawt mai chuan a rawn pet goal leh nge nge ang tih a hlauhawm alawm le!
- Dr. Vanlalvanga Ralte