Mizote hian central politician tur kan vawrh chhuak ve tawh dawn em?
Meghalaya chuan Lok Sabha MP pahnih lek nei chungin Lok Sabha Speaker te, Union Cabinet Minister te, Governor te an nei thei. Arunachal Pradesh chuan Lok Sabha MP pahnih chauh neiin Union Cabinet Minister an nei mek. Nagaland-in Lok Sabha MP pakhat chauh neiin Governor an thlawh chhuak thei. Manipur pawhin Lok Sabha MP pahnih lek nei chungin Union Minister an nei thei bawk. Assam erawh Lok Sabha MP 14 lai nei an nih avangin Union Minister hi chu an nei deuh reng.
State pakhatin MP kan neih tam leh tam loh lam aiin, kan mi vawrh chhuahte capability leh caliber vang zawk hian kan ṭhenawm state-te chuan India sorkar mi pawimawh an nei nawk ṭhin. Chungho thuhnuaiah chuan kan kûn mek zel a, Mizorama kan minister-te pawh an khawngaihna dilin an zu inphah hniam ṭhin. Engati nge Union Minister ni thei tur leh central politics-a na taka tâl ve ngam tur leh huhâng nei thei tur mi kan vawrh chhuah ve mai ṭhin loh?
Dr. C. Silver-a kha Union Minister of State a ni ve tawh a, chu pawh kum 30 kal ta daih tawhah khan a ni. Mizoram aṭanga kan vawrh chhuah ni lo, ama inhai kuak vanga Bangalore North Constituency aṭanga Lok Sabha MP-a tling Dr HT Sangliana kha National Commission for Minorities Vice Chairman (Minister of State rank) a ni tawh bawk. Ka hriat sual loh chuan anni lo hi central politics-a langsar leh dinhmun pawimawh chelh pha Mizote hian kan la nei lo. Mizoram aṭanga MP (Lok Sabha or Rajya Sabha)-a kan vawrh chhuah tawhte reng reng an awmna party-in Mizoram constituency aṭanga candidate-a an dah nawn tawh loh hun huna an career tawp ta deuh vek an la ni. Central lama mahni theihnaa inham tâng chhunzawm thei kan la vawrh chhuak lo.
Central politician kan tihte khu tute nge? State hrang hrang aṭanga kal khawm ve tho an ni; central bik an awm lo. Tuna kan Prime Minister Modi leh Home Minister Amit Shah te pawh Gujarat lam mi an ni. Union Minister hrang hrangte khu state hrang hrang aṭanga kal khawm ve tho an ni. Eng vangin nge keini state hian chutiang mi, state hrang hrang aṭanga kal khawm ve thote chu kan chung en tlat reng? Eng vangin nge anmahni anga India rama roreltu ni ve thei tura kan inngaih loh tlat? Kan mi vawrh chhuah tur kan thlan uluk a ngai.
Hindi thiam kher a ngai te kan ti ṭhin. South Indian politician-te khuan Hindi an thiam lo, an thiam reng pawhin an hmang duh lo. Chuti chung chuan President of India te, Prime Minister te, Governor te, Union Minister te an ni thei tho. Central politics-a huhâng ngah tak tak an ni thei.
Term khat MP nih chhunga hnam dang MP-te pawhin ṭhian ṭha leh leader ena an en theih, Central-a huhâng nei lian leh aw nei lian pha, vaiho ngaihsan tura mahni in-project thiam, a MP-puite pawh chung en tlat lova mahni level-a dah thiam, Mizoram constituency aṭanga candidate-a kan vawrh nawn tawh lo a nih pawha state dang khawi lai constituency emaw aṭanga Lok Sabha or Rajya Sabha-a invawrh tling chhunzawm thei tur mihring hi i zawng ve tawh ang u. Mizo zingah chutiang mi chu kan awm em em ang.
- James Ramdinmawia