INNEIH PAWLH HNAM
Ka pain, "Nupui pasal innei pawlh hnam chu indo tur kan ni lo,” a ti ṭhin. A chhan chu, “Keini chhungkua pawh hi, i pu khan Pawi nula nupuiah a nei a, kei hian Hmar nula nupuiah ka nei leh a ni a. Heng ang tehnuai hi kan chhungkua mai pawh kan nih avangin, a hnam angin tharumin han indo ta ila, chhungkua pawh kan buai viau mai dawn a ni. Chuvangin, Mizo hnahthlak nupui pasal innei pawlhte hi indo thei kan ni lo,” a ti ṭhin. Mizo hnahthlakte hi nupui pasal kan innei pawlh nasa a, a tua mah hi han indo tur kan awm lo hrim hrim niin a lang. Kan pi leh pute aṭang tawh khan nupui pasal kan lo innei pawlh nasa tawh em mai.
Tun hma deuh aṭang khan Manipur-a kan unaute hi a hnam zawnga indo an ching riau a. Kuki leh Hmar indo tih te, Kuki leh Paite indo tihte kan hre ṭhin; a hnam zawnga buai neuh neuh sawi tur an nei fo mai. Tlangval, nula rim han inhmu thiam lo deuh pawh awm se, a hnam zawnga lain, an phek buai leh mai ṭhin niin a lang. Hei hian nghawng ṭha lo tak a nei a, tunlai thlengin an inpumkhat theih loh phah a, an chhehvel hnam dangte’n an zuam phah a ni.
Mizo hnahthlakte hi Kristian kan ni vek a. Baibulin, "Ngai teh, unaute inngeih dial diala awm khawm hi a va ṭhain a va nuam em," (Sam 133:1) tia min hrilh laiin, unau inbeih chiam ṭhin hi a fel lo a, a Kristian lo a ni.
Kum 2023-a Manipur-a buaina namenlo chhuak kha, unau ni si, ṭangrual loa an indo fo vang a ni thei. Tun hma aṭangin kan unaute hi hrui khat vuanin inngeih tlang takin chengho dial dial chu ni se, hnam dang pawhin an zahin an hlau mai tur hi a ni a. Nimahsela, unau ṭangrual loin an inngur tawn reng a, buaina namenlo tak an tâwk ta a ni.
Khawvelah hian hnam hlawm khat hi ram khatah kan cheng tlangpui ṭhin a; hnam hlawm khat kan tihte pawh hi chi bing tete kan awm deuh vek mai. A tlangpuiin nupui pasal inneihnaah pawh hian heng hnam khat hnuaia chi pêng neuh neuh ho hi chu kan inneih pawlh nasa em em a. Pathianin Israel fate’n Kanan an pan lai khan hnam dang nei lo turin a hrilh a. "Lalpa in Pathianin a pek hun che u a, in thah hunah chuan intiboral vek tur a ni, anmahni nen thu in thlung tur a ni lo va, in khawngaih tur a ni hek lo; nupui pasalah in nei tur a ni lo, in fanute chu an fapate in neihtir tur a ni lo va, an fanute chu in fapate in neihtir tur a ni hek lo,” (Deu 7:2- 4) a tih hi chi bing tete inneihna hi a niin a lang lo a, hnam dang, sakhaw dang biate a tihna a ni awm e.
Keini Mizote pawh hi hnam dang nupui pasal nei lo tura kan inzirtirnaah hian kan pi leh pute aṭanga chhûl khat kual, ram khata chengho hi chu kan ni lo tih i hre reng ang u. Hnam dang kan tih hian vai te, negro te, sapte pawh Kristian ni mah se, inneih pawlh loh hi kan hnam tan chuan a him ber âwm e.
- Hausanga Hauzel