Written by
- Lalmangchhuana Sailo
Dinthar, New West Phaileng. Ph : 7627913825

THUHRILTUTE TAN LAK A HUN E

Mihringte hian vei zawng te te ṭheuh hi kan nei ve a, keipawhin ka rilrua cham reng ṭhin kohhran mi leh sa ka nihna angin ṭhahnem ngaih thuah han au chhuahpui ve ṭulin ka hria a ni. Mizote hi thusawi hnam, Inkhawmna leh puipunnaa thusawi zel mai ṭhin kan ni a, thusawi hian hmun lailum a chang hle a tih theih awm e. Tun atan chuan Kohhran huangchhung hi han thlur ta deuh ila, Kan thlarau chaw lakna ber pakhat hi thuhril hi a ni a, thuhriltute hi Kohhrana mi pawimawh an ni a, Thuthlung hlui hunlai angin Zawlnei hi awm tawh lo mah se, tunlai Pulpit-a thuriltute hi zawlnei hna pawimawh tak thawktu an ni. Kan tunlai khawvelah hian kan thuhriltute hian ṭan lak an ngai deuh ta em? tih hi zawhna awm thei tak a ni a, a hnuaiah hian thil hrang hrang hmang hmangin kan thlir ho dawn a ni.

1. Inkhawm kan phâi tual tual!

Zêp thu chéng lo, mahni hriat phak tawk chin, Mizoram Presbyterian Kohhran hi a bikin Pathianni Chawhnu inkhawm hi han en ila, inkhawm hi kan phai ṭhin hle. Mi kan ṭul tawh tih hi kan chhuanlam ni bawk se, thuhriltute vang a ni ang em? Tih hi ngaihtuah theih a ni. Thuhriltuin a chip niap niap a, a ziaksa a chhiar a, chutah a ziaksa pawh a la chhiar fuh hleih theih loh phei chuan beidawnthlak tak a ni. Pathianni chhun mah ni se, ngaihnawm taka a sawi chuan inkhawm a tiphurawm ang a, inkhawm chàk vak lo te pawh a ko haw ngei ang tih hi a rinawm a ni. Kohhran inkhawm hrim hrim min hipa min hnawt theitu chu thuhriltute hi anni pakhat a ni.

2. Ṭhalaite Khawvel:

Tunlai thuhriltute kalphung han thlir vang vang hian ṭhalaite hawiher hi kan thlir lo deuh em tih hi ngaihtuah theih a ni. Technology sân tawhna khawvel, Artificial intelligence khawvelah kan cheng mek a, hemi a nih tawh avang hian thuhriltute hian tunlai ṭhangthar zeizia hi kan man chhoh zel pawh hi a ngai tawh a ni. Hmana kan hriat tawh hnu tunlai khawvela tui taka kan sawi chhuak hmiah hmiah mai hi ṭhangtharte beng a fah tawk lo thei a, kan phak tawk leh kan hriat phak china intuaithar (update) ve zel hi a va pawimawh ta em!

3. Thusawi rei mawlh mai hi!

Thusawi rei ngaithla ṭha peih lote hi indem ngawt a fuh ber lo thei awm e. Mi ṭhenkhat chuan rei fahran an han sawi a, an thusawi kha ṭha viau mah se an sawi rei miau avangin an thusawi ṭha zawng zawng pawh kha a vaw thla vek thei a ni. Tunlai ṭhangtharte khawvelah hi chuan minute 15 aṭanga 20-ah hi chuan inkhung fel thén thei ila chu a duhawm hle ang. Fun kim si, tawi si, ṭha sia sawite pawh kan zir a ngai awm e.

4. Fiamthu hi le!

Kohhran leh serh leh sáng humhalh ṭhenkhatte hian fiamthu hi pulpitah an ti thei bau lo a ni awm e. Hemi kawngah hian ngaihdan tam tak a awm thei awm e. Pukpit tlang hi Comedian Search ang maia fiamthu han tih chiamna a ni lo tih hi chu mi â nileng lo tan chuan a hriat mai a, chutih laiin tunlai khawvel kan thlirin thutak, thupui fun hlang lutuk hi chu kan rilruah a lût thei ta mang lo em ni aw tih theih a ni. Thutak kara fiamthu han rawlh zeuhte pawh hi a zira kan zir tawh zawk a ngai em tih theih tak a ni.

5. Zawhna chhan kan mamawh:

Tunlai ṭhangtharte zingah hian rilru leh thlarau lama harsatna nei, zawhna ngah tak tak an tam hle a ni. Heng mite hian thuhriltute lakah hian an rilrua zawhna awm chhanna an beisei fo ṭhin a ni. Chumi avang chuan thuhriltute dinmhnun hi a va sang em! Tunlai mi nawlpuite hian kan nunah eng harsatna nge kan tawh ṭhin tihte pawh hi kan chhui peih a ngai a ni. Mi dangte nun chhungril thlak danglama an rilrua zawhna awm chhang thei tura inpuanchah a va hun ta em!

6. A ki hi?

Pathianni chawhnu mutchhuah reih rawih laiin a ki hniam deuh maiin thuhriltute'n an han là a, thusawi chhunga zawng ki ngai páta sawi te pawh an awm a ni. A ki thlàk, a uar hun te, a tih nèm hunte hi ṭhenkhat thuhriltute hian kan zir a ngai viau awm e. Thusawi nung tak ni tur chuan keimahni lam pawh hian eng ang takin nge kan pek chhuah ve tih hi a pawimawh lai a ni.

7. Mumal takin aw:

Mi tam tak thusawi hi chu minute 10 chhung leka zawh mai theih tur darkar 1 dawn zuk tlangaupui theia maw le! Hemi hi a chhan lian ber pakhat chu a ruangam (Structure) mumal loh vang a ni chawk. Duhna lai lai pet lawr chiam a, hlîn tur tak tak awm lo hian thusawi hi a chhuah theih a ni. Kan thuhrilah hian kan sawi tur sawifiahna (What), eng ngati nge (Why), engti angin nge (What) tih hi mumal takin thliar hrang thiam ila, sermon a mumal duh fo. Ngaithlatuin a lo man chat theihna turin a ruangam din ṭhat a pawimawh hle a ni.

8. Mei nei lovin:

Pathian thuhril (Homiletics) zirnaa an duh lo lian tak chu mei nei thusawi a ni. Tute emaw tihchhan rân emaw, tute emaw an bek hém zawnga thusawi hi nun a chawm lo. Pathian thu sawi mai ila, a ngaithlatute nun chawm rawh se.

Heng ka rawn tarlan thliah thliah khi kan hmasawnna tur nia ka ngaih, ka ngaih pawimawhzual a ni a, hmasawnna dáltu lian ber pakhat chu hmanlai chuan tih hi a ni. Hmanlai leh tunlai hi khaikhin fo lo ila, thuhriltute leh ngaithlatu mipuite pawh kan danglam ta.

Kohhran tinte hian thuhril kawngah hma kan sawn theihna turin hetiang thuhril lama mithiam (Homiletician) ruai thei ila a duhawm hle awm e. Thuhril hi Kohhran chawmtu berah Pathianin a la hmang dawn a nih chuan a hmanraw lam hi kan lo intahhriam ve zel hi a pawimawh viau dawn a ni. A tira kan sawi ang khan Thuhriltute hi Zawlnei hna kengtute an ni a, tunlai kan khawvel changkang tawh tak, Pathian awm ringlote hial lo chhuah tawh hialnaah hian Pathian thuhriltute hian a aia nasaa bei let turin ṭan kan la dawn lo em ni le?


- Lalmangchhuana Sailo, Dinthar, New West Phaileng. Ph : 7627913825