DAMNA KUT
Taksaah harsatna chhetê ka neih avangin sawrkar damdawi ina inzai turin doctor-te’n ruahmanna min siamsak a. Mahse, kei aia natna khirh zawk leh hmanhmawhthlak ka hmunah dah niin, kei chuan ka nghak ta a. Min rawn phone leh mai tura insawi khan engmah chanchin an rawn nei ta si lo va, kan han ngaihven deuh nâ a, hmasawnna a awm thei lo. A chhan nia lang chu, mimal damdawi inte’n MUHCS an zawm lo va, sawrkar damdawi inah kan inhnawh lo thei lo niin a lang.
Synod Hospital, Durtlangin MUHCS a zawm ta bawk a, sawrkar damdawi in chu beisei lo mai teh ang tiin, sawrkar kum thar 2026-27 a lo her chhuak a, MUHCS 2.0 hman a ni, a tuartu tan hrehawm leh nuam lo min siam reng avangin Durtlang Hospital lam ka pan ta a. Durtlang kawng kan tlan chho chu sawrkar kal tate an fakawm ka ti thar hle mai. Khâm leh suar zim bawk si ni ṭhin kha kawng nuam pangngai taka an chhuah tâkte chuan min tilawm thar hle mai, tun hnuah hian an chungah lawmthu kan sawi tha leh ni se. Kohhran damdawi in nge nge chu thawktute an felin biak an nuam ngei mai, damlo tan damna kawng khat chu a ni phawt mai. Mahse, a buaithlak bawk chu, mipui kan tam lutuk chu a ni leh ta. Aizawl bikah sawrkar damdawi in ni lo damdawi in changtlung pangngai MUHCS zawmtu an nih vang niin a lang.
Zai ni hmaa in admit tur kan ni a, damdawi in pantu kan tam bawk nen, chawhnu herah ward-ah kan lut thei chauh a ni. Kan lut ta erawh thaw a veng huai a, thawktute’n min buaipui nghal char char a, dam huaina tham a ni. Heti hi chuan thla riat aia tam mah ka nghah tawh chu ka nghak chhuak dawn ta, min zai thei ngei dawn e, tiin ka hlim hle a, beiseina pawh sang tak ka nei a ni.
Inzai hma aṭang rengin tih neuh neuh tur a lo awm a, inzai turte ni tin OT-ah kan lut chhuak indawt zut a. Inzai turte mimal ram hnim sâm fai ngawt pawh hna khat a tling ngei ang. Kei erawh OT ka vawi khat luhna a nih tawh loh avangin ka insâm fai dîm diam tawh thung. Kan serh leh sang kan roh em emte chu an ni tan chuan an ni tin hnaah a beh tlat avangin serh leh sang a ni tak tak thei lo. A hnuaia kan inbel ṭhin zawng zawngte chu ṭangkai rih lo a nih avangin zai kawr leh puanvar kan bih nen chiah wheelchair hmanga nawr luh kan ni a, anni pawn min dimdawisak a ni tih erawh a hriat theih thung.
Min zaitu doctor leh a puitute inbiakna zawng zawngte chu ka hre vek a, tih tak zet leh uluk takin min khawih tih pawh ka hre thei. An ni tin hna ni mah se, an namnûl mai mai lo va, kan dam an duh hliah hliah niin ka hria; a lungawithlak mang e. An kut chu kan tan damna kut a ni. Pathianin hriselna leh dam reina pe mawlh rawh se.
Zun siakna nen inzaina room kan chhuahsan a, ward-a duty nurse leh thawktu fel tak takte’n min enkawl zui a, a hahdamthlak ngei mai. Khum 14 awm erawh kan full deuh reng a, thawktute’n hahchâwl hman miah lovin an enkawl hneh hle a ni. Cabin chu kan book ve nâ a, damlo chhuak tur an awm loh avangin kan chang ta lo va. Cabin-a awm nen a danglam chuang lo ve. Damdawi in ka chhuahsan dawn chuan zun siakna leh eng ilo phawi ngai a lo awm a, dimdawi takin thawktute’n min laksak a; zakzum tan chuan zahna tham zawng a ni leh phawt mai, fai takin min bualsak a ni hawt bawk.
Inzaina tura hmanrua/damdawi MUHCS-in a huam loh cheng sang chuang man vel kan sên leh kalna bak sêng lovin kan haw thei a. Bill zat kan en a, cheng singthum chuang seng tur kan ni, lawmawm tak chu a ni phawt mai. Heng bakah hian damdawi in kan awma mamawh hrang hrang kan leite erawh chu loh theih loh thil a ni; engtik lai mahin chutiangah sawrkar kan phût ngai loh kha.
Hrisel ṭha viau si hian damdawi in hi ka lut ve ta nual a, OT pawh vawi 5 ka luhna a ni ta. Hun kal tawhah khan damdawi in bill kan pe a, sawrkarin min pek let leh awm mah se, kan senso zat kan hmu ngai lo tluk a ni. Sawrkar rawih eng insurance company-in emaw min bat ralsak tak pawh kha a awm ta awm e. Tuna ṭangkai taka MUHCS ka hmang thei hi keini ang tan chuan a lawmawm tih loh rual a ni lo. Heng zawng zawng ka ngaihtuah hian, politics-a inbeih nana hmang lovin, mimal damdawi inte’n MUHCS an zawm theih nan ṭan la ṭheuh thei ila aw, tiin neutral takin ka nghakhlel a ni. Keini mirethei tan hian a lo hlu ngei mai. Vawiina sawrkarna siamtute pawh an sawrkar reng lo vang, sawrkarna fawng vuantu apiangte’n MUHCS hi hei aia ṭha leh changtlung zawk hian chhunzawm zel thei se. MUHCS 10.0 vel kan thlen tawh chuan a famkimin a ṭha thawkhat viau tawh ang.
Damdawi in ka awm chhunga ka ngaihtuahna pakhat chu, nurse mipa an awm khan mipa tan chuan a nuam deuh; nurse hi hei aia tam zawk mipate’n zir se ka ti hle mai. Tin, zirbingna ka nei lo nâ a, hetia han ngaihtuah mai hian nurse zir chhuakte zingah hian ruihhloa tlan ta an tlem awm mang e ka ti; an zirlaia an inenkawlna ṭhat vangah a ngaih theih. A tawp berah chuan, kohhran damdawi in na nâ nâ chu thawktute fak loh an har a ni; an kut kha kan tan damna a ni tlat.
- Lalthanpuia Fanai