Written by
- Hruaia Kawlni.

Rebate awmzia: Power-ah hma kan sawn em?

Rebate hi a mawl thei ang bera kan sawi chuan a hun taka ba pek leh chumi avanga sum hmuh chu ni ber. Dawrah thla thara pek turin thil man kan bá a, thla thar hlawh lak veleh ba Rs. 2,000/3,000 a hlawmin kan pe a. Dawrkai chuan, ba pek khilai, tiin kuhva Rs 50 man emaw min lo khilai a. Emaw, Rs 3,445 kan baah khan 3,400 ni rawh se, 45 chu ngai lo mai rawh se tiin a hlawma sum hmuh manah cheng 45 lai min lo tlawm a. Chutiang chuan, power chhit man pawh a hun taka pek chuan bill zat chiah chiah aia hniamin min tihsak ṭhin a, chu chu rebate a ni.

Mizoramin power kan deh chhuah ve tak hi megawatt 10 a la tling ṭhaṭhum lo. P&E official-te chhut danin, thla khatah eng chhit man nuai 4,877 vel kan pek a ngai a, kum khatah chuan nuai sing 58,542 lai a tling.

Kan mamawh tawk power hi National Power Grid aṭangin quota kan nei a, kan kham lohin kan lei belh bawk ṭhin. Kan quota pêla power kan chhit belh hi chawi zel a ngai a, kum 2024 khan 75 MW kan chhit belh a, chu chu cheng nuai sang 7,560 man a ni.

Intodelh loh chuan sum a hek hle, chutihlaiin, sorkar laipuiin power regulation hi an rawn siam har tual tual a, intodelh ve lo state chu kan phur a rit tual tual mai.

Electric bill hi a huna pek loh chuan mimal inah pawh a pung zel ang tho hian, state sorkar pek tur pawh a pung zel a. Sorkar kal taah khan a hunah an pek loh vanga an chawi belh chu nuai 2,205 a awm. Bill hrim hrim pawh nuai 8,169 an lo ba a, ZPM sorkarin thla 5 chhungin a rûl vek hman.

Pek tlai avanga chawi hi sum a hek a, pek leh tho a ngai ṭhin si. ZPM sorkarah chuan a hun takah zel pek hi sorkar phat aṭang khan tum a ni a, an thei ta réng bawk a. Rebate hi 2025 December thleng khan nuai 657 sorkarin a dawng tawh.

Sum hmuh theihna dang leh chu power trading a ni. Central generating station aṭangin kan chhit zat tur quota a lo kal a, chuta kan hman bâng chu hralh âwih a ni. Zan tam tak hi kan quota aia chhit tlem, a chuang hmun dangah a aia toa hralh theih hun kan nei ṭhin a, chu chu power trading chu a ni. Chutiang ti tur chuan power bill ni 70 hmaa rulh zat zat a ngai; ba nei ṭûn tan chutianga power hralh theihna chu a neih ve theih loh. Sorkar hmasa lam kha chuan ni 70 hma lamah bill a pek ṭhin loh avangin hetianga power hman sen loh hralh kha an ti ve thei meuh lo. ZPM sorkarah chuan power trading aṭanga sum a hmuh hi nuai 17,208 a tling. Power kan lei zet a, kan hralh lehna sum a ni a, nuai sing chuangah khian hlêp tak chu nuai 8,721 a ni.

A hun taka ba pek (rebate) aṭanga sum kan hmuh leh kan chhit sen loh kan hralh (power trading) aṭanga kan hlep chu nuai 9,379 lai a tling. Hetiang hian kalphung tharah chuan P&E department sum heh tak leh leiba ṭeuh ṭeuh ṭhin kha, sorkar sum bâwma sum chhung lut thei zawk khawpin hma an sawn chho ta a ni.

(Source: CM Speech @Tuirini SHP 13th Jan.2026)

- Hruaia Kawlni