Written by
- Prof. Laldinpuia
MZU

AIZAWL KHAWPUIAH IN SAK A HARSA

April ni 21, 2026-a Aizawl Municipal Corporation (AMC)-a roreltu tur, corporator inthlanna nei turin kan inbuatsaih a, a vawrtawp a thleng ta. Campaign auhla zinga sawi hlawh a nih bakah, mi tam tak min nghawngtu chu Aizawl khawpuia in sak a harsat thu hi a ni awm e. Hemi kaihhnawia party pathum–INC, MNF leh ZPM ten an manifesto a an dah dante um zuina leh, a nghawng awm thei turte bakah, kan khawpuia in sak dil chhoh dan kalhmang han inkawhhmuha inzirtir nan ni se.

Khawpui chhunga in sak dan thuah hian Aizawl Development Authority (ADA) hun lai aṭang tawhin chhiatrupna laka mipui leh khawpui him nan Building Regulations kan nei tawh a. ADA Building Regulations 2008 dan hi kum 2008 May ni 2 aṭanga hman a ni. Hetih laia danin a huam chin chu Aizawl Master Plan area chhung a ni a. Khawchhak lamah Berawlui, hmar lamah Sihphir Neihbawih, thlang lamah Sairang?Sihhmui, chhim lamah Lungleng/Muallungthu a ni. ADA hun lai huam chin hi tuna AMC area huam chin aiin a zau zawk. July ni 23, 2015 -ah Aizawl Development Act, 2005 (Act No. 9 of 2005) hi ṭhiatin, Aizawl Municipal Council a lo piang a, kum 2010-a Municipal Corporation kan lo nih hnu kum 2011 October ni 24 aṭang khan Building Regulations dan hi hman chhunzawm a ni a, siam ṭhat a ni zauh zauh bawk. AMC Building Regulations dan hmanga in sak dil tawh mi 19,300 vel zet an awm.

AMC Site Development & Slope Modification Regulations, 2017 (SD&SM) hi October ni 29, 2021 khan hman ṭan a ni a. Kum 2026 April ni 16 thleng hian he dan hmanga in sak/ lei laih dilna lut 8,752 niin, 7,568 (86.5%) chu phalsak a ni tawh a. Dilna lut zinga 180 zet chu in sakna tur hmun him lo a lo nih avangin hnawl a ni. Khawpui chhunga leimin thleng thei tur awm ang tarlanna map, Landslide Hazard Map aṭanga Very High Zone leh High Zone huam china awm dilna lutte lo endik ṭhintu geologist leh engineer expert te awmna, Geologic Review Board (GRB) hi ṭum 99 an ṭhu tawh bawk. SDSM dan hmanga dilna thlen turten an rawih tur technical license holder nei mi 396 an awm mek a. Geologist 136, engineer 288, soil engineer 9 leh heng ang mite awm khawmna firm 11 a awm a; technical lincese holder-te pual hian training vawi 5 neih a ni tawh bawk. Technical license holder-te hming leh biak pawh theihna hi AMC website-ah tarlan a ni. Keimahni veng/ ward hnaih lam te hi ruai thei ila chu, hna vil leh en zui duh pawhin a awlsam.

SDSM Regulations hi kum 2013 April ni 25-a Mizoram sorkar leh GeoHazard International ten lirnghing lian tham thleng thei lak ata him theihna atana hmalakhona tur thawhhona thuthlung an ziah kal zel aṭanga irh chhuak a ni a. SDSM dan hi kum 2017 April ni 4-ah The Mizoram Gazette (Extraordinary)-ah tih chhuah a ni a, kum 4 zet a liam hnu kum 2021 October ni 29-ah hman ṭan a ni chauh thung. May ni 11, 2013-ah khan vanduaithlak takin Laipuitlang leimin avangin mi 17 an thi a. Hemi hnu hian AMC leh GeoHazard International ten Aizawl khawpuia leimin a tlem theihna tur kawng hrang hrang ruahman an siam a, SDSM Regulations a rawn piang a. State chhunga heti lam kaihhnawih hrang hrang–geologist te, engineer te, Disaster Management lam mite leh a kaihhnawih dang mithiamte inrawn khawmna pawh ṭum tam tak neih a ni nghe nghe a. He danin a ken tel, Aizawl Landslide Policy Committee pawhin a thlir bawk.

Kum 2017-ah SDSM Regulations tihchhuah a ni ta a. Mahse, hman a ni lawk lo, ken tel thil tam a awm avangin. Laipuitlang leimin khan Gauhati High Court beng a thleng a. Khawpui chhunga leimin tuar nêp theih nana dan awm reng hman a nih loh chhante chu sorkar zawtin, a rang thei anga hmang turin sorkar a hriattir a. He dana kutke ber tur–technical license holder advertisement chu kum 2020 June ni 23-ah tihchhuah a ni. Technical license holder-te hi geologist te, civil engineer te, soil engineer-te leh heng mite awm kimna firm-te an ni a. Geologist-te aṭang hian hetiang lama tawn hriat nei leh thiam bikna neite interview an koh hnuah, mi pahnih chu AMC-ah Geologist Consultant atan lak (nghet lovin) an ni.

- Prof. Laldinpuia, MZU