TU NGE AIZAWL KHAWPUI ENKAWL TURA KAN DUH LE?
Aizawl Municipal Corporationa (AMC) rorel mek MNF term a lo tawp tak avangin April ni 21,2026 -ah AMC inthlan thar a ni dawna, pol.party tinte an campaign ngawrh leh ta hle mai. Mithar lawm luh leh campaign kick off thawm pawh a ri leh ta nuk mai . Candidate te thilphal hun a thleng leh ta a, pawl ṭhenkhat tan lah candidate hnena thil dil hun a ni ṭhin bawk a! Inthlan puan tawh hnu phei chuan Kohhran thleng hian candidate aṭanga thilpek leh thil dawn hun a ni lo tih hi kan hriata kan fimkhur a pawimawh hle awm e. Inthlan puan aṭang khan Model Code of Conduct (MCC)hman nghal a ni tih hi kan inhrilh fo a pawimawh a, dan bawhchhia an awm chuan thu neitute hnena thlen hi khua leh tui kan nih anga kan tihtur( duty) tih hre bawk ila. Tun ṭum AMC inthlang tur hi entawn tlak inthlanna (model election) atan hun remchang leh hun rangkachak niin a lang a, mitinte kan ṭanrual chuan kan thlentir thei mai ang.
Aizawl khawpui hi mithiam leh changkang zawkte chen tamna hmun a nih avangin kawng engkimah hian zokhaw lam aṭanga entawn an ni ṭhin. Aizawla ṭhalaite chet dan leh inchei dan chu thingtlang khaw kilkhawr ber thlengin an chet dan leh inchei dan a ni nghal zel ṭhin a ni. Chutiang taka kan entawn leh kan Jerusalem kan lo tih hial ṭhin Aizawl khawpui enkawltu tur kan thlang dawn a, kan inthlan dan hi Aizawl pawn lam aṭangin min lo thlir reng dawn a ni. Zepnak emaw, kum 2023 MLA election thleng kha chuan kan Aizawl chhung ngeia inthlanna kha thianghlim viau tawhin lang mahse, entawn tlak inthlanna a la tling zo lo a ni. Hmun ṭhenkhatah chuan sum sem leh in luah man leh thil dang inpeksak, last minute hman ṭangkai leh ṭangkai loh thawm thlenga hriat tur a awm a ni.Veng ṭhenkhatah phei chuan Iptechei ak an tam ber nî tiin fiamthu thawhnan an hmang hial a nih kha.Hmeichhiate kha a huangtau-tau an nih thu sawi a awm bawk a, a zialo hle a ni . Aizawl khawpuiah hian inthlanna thianghlim a awm phawt chuan Mizoram hmun dangah pawh a thianghlim zui mai ang, ṭan i la teh ang u.
AMC inthlan hi thianghlim leh entawntlaka siam tur chuan MPF hi an pawimawh berin a rinawm. MPF hi inthlanna thianghlim leh fel a awm theihna tura political party te thuthlung siampuitu an ni a, MPF thawh ṭhatna hmun apiangah inthlanna a fel fai tlangpui ṭhin an ti. MPF chu Kohhran pawl hrang hrang intel khawm an ni a, a ṭul anga hma la tur member ṭhahnem takte awmna a ni bawk. Hmun tam takah MPF te ṭhahnemngai taka an duty laiin hmun ṭhenkhatah erawh beisei an phak loh thu sawi a awm bawk ṭhin a ni. MPF te hi han ṭangrual leh zual phei se chuan mi pamham leh pawisak nei lo, sum hmanga inlei tling ṭhin leh inlei tlin tum politiciante hi an chep anga, entawntlak inthlanna a awm mai a beiseiawm e. Chutiang tur chuan tun AMC inthlanna lo awm tur hi entawntlak inthlanna(Model election) lantirna hun ṭha tak ( ber)niin a lang a, Aizawl khawpuia chengte, mi changkang tamna kutah a awm e.
Aizawl khawpui hi a pawimawhin a bika enkawltu Corporatorte hi an ṭan mar lehzual a ṭul sawt hle a ni. A kum telin mihring kan punga, kan mamawh pawh a pung zel si a. Lirthei lo pung zelah hian motor parkna hmunin min dawl zo lova, kawngpui sirah kan park dul mai a nih hi. Faina lam ni se kan khawpui luikawr kan la khuh loh avangin bawlhhlawh paihnan kan la hmang zel si a, chu chu kan tui tlan ber Tlawng luiah a luang lut a ni. Ran vulh chungchang pawh hi a hmun (area) a zira ngun taka ngaihtuah a ṭul awm e, mi harsa zawk leh veng laili luah phak lote (urban poor) dinhmun hi faina leh hriselna lam thlir tel chunga ngaihtuah a ngai tel awm e. AMC hian Aizawl khawpui enkawl tura a tihtur hrang hrang, pawisa a hmuhna leh hmuh zat tur thlengin Dr.C.Lalrampana ziak Vanglaini Ni 5&6, '26 chhuakah kan hmu a. Hei bakah hian Pu K.Sapdanga, UD&PA (AMC nodal dept.) changtu Ministerin Street campaigna a sawi angin, Finance Commission leh State sawrkar aṭanga AMC sum hmuh hi dik taka hman chuan Aizawl khawpui enkawl nan hian a tlem hran lo niin a lang.
Aizawl city huam chhungah MLA bial sawmpakhat leh AMC Ward 19 a awm a, inrawn tlangin hna thawh tur fel takin (systematic) insem thlap se, tun ai hian kan Aizawl khawpui hi a fel fai zawk ngei ang. State-a rorel lai leh AMC a rorel apiangte hi ṭang tlangin chan insem se, kan khawpui chhunga luikawr khuh vek hi thil harsa niin a lang lo a ni.Heta ṭang mai pawh hian State sawrkar leh AMC ṭan tlan a ṭul zia a lang awm e. Tunah hian kan Stateah ZPM in rorelna an chan mek laiin AMC( kal ta) ah khan MNF in rorelna an chang thung a ni. AMC hi mahnia inrelbawlna hranpa nei an nih avangin State sawrkar tan pawh duh ang anga zu thunun theih lohna chin a awm awm e, hei vang tak hian thawhhona ṭha a pawimawh a ni. Aizawl khawpui enkawl kawngah tal hi chuan party bil rilru dah bovin State sawrkar leh AMC hi thawk ho ṭhin se a duhawm hle mai. State-a rorel lai apiang hian rorel lai thawhpui thei thlan chhuah a pawimawh thu hi an au-hla a ni zel a, ZPM pawh hian chu chu an au-hla a ni mek a. MNF pawh khan Statea rorelna an chan laiin chu tho chu an au-hla niin, lungthu pathum tehkhin nan an hmang a nih kha.
ZPM hian AMC ah sawrkarna an la chang ve lova, tun AMC kal taah khan Corporator paruk an nei a.Tuna an Campaign au-hlaah pawh Statea rorel lai thawhpui thei tur an nih avanga remchanna an neih bik thu leh Aizawl ṭha zawk an siam theih tur thu a ni ber a. ZPM hruai sawrkarin kumhnih lek chhunga a hnathawh tam leh ṭhat thu an tlangaupui tama, chu chu party dangte aia an ṭhat zawkna tur hmanrua pawh niin an sawi.He an campaign au-hla hi tuna ZPM kaihhruai sawrkar hnathawh aṭangin mipuiin an teh mai tur niin a lang e.MNF pawhin Mizoram leh Aizawl enkawl tura an ṭhat ber thu an tlangaupui thunga, an ni hi term hnih lai AMC-a rorelna lo chang tawh an ni a, hma tam tak lo la tawhin an hnathawh dan chu Aizawl mipuiten kan hre tlangpui awm e. Congress party hruai hi AMC a rorelna bul ṭantu an ni a, AMC kal taah khan Corporator pahnih an nei a. Tun ṭumah hian an party hruaitu lian, MPCC Treasurer hovin an rawn thawk chhuak a, an bul lo ṭan dan leh an hna tawh aṭanga teh tur an ni bawk ang.BJP pawhin seat ṭhenkhat an chuh dawn a, anni hian Central lam chakna khu hai chhuak zo tak maw le.
Ka thuthang hriat lawmawm lo:- A hua hua chu an ni mai aw!! Social media nge article ka hre ta mai lo, AMC enkawl Parking fee khawntute phenah Councillorte an biru kuk tih lam hawi hi ka chhiar a, in hmu ve thovin ka ring. Hei baka ka thuthang hriat chu- Political party pakhat chuan motor parking hmun an neih thu leh parking fee chu party fund- ah a luh thu a ni a, tu mimal hmingin emaw parking hmun an nei niawm tak a ni.Chu mai a la ni lo, AMC-a thawk mi ṭhenkhat, parking fee khawntute hnena an ID Card entira parking fee pe ngai lo, fee khawntute pawhin an nin em em an awm tih thu an sawi hi ka hre leh ta zel bawk a, a va hahthlak ngat ngat ve aw!! Kan Journalist bengvar tak takte hian an la hre lo nge ka thu hriat hi a dik lo zawk tih min ngaihtuahtir hial a ni. Corporator-Cum Parking fee khawntu te, Political party- cum parking fee khawnna hmun neitute hi kan lo nei reng em ni, ngaihtuah a va tithui ve le, thu thang dik lo ni hlauh se ka va ti ve le !!
AMC inthlanah hian kan State khawpui ber enkawltu tur kan thlang dawn a, Aizawla chengte hi chu kawng hrang hrangin changkang zawk tura beisei leh entawn an ni kan tih kha .Chuvangin tun ṭuma AMC inthlang tur hi Aizawl khaw pawn lam aṭanga entawn tlak leh felfai inthlanna ni turin Aizawl khawpuia chengte mawh a ni e. Statea rorel lai party candidate te ngei hi Aizawl khawpui enkawl turin an ṭha ang i ti nge, AMC chu mahnia rorelna hran nei an ni tho a, rorel lai party kher thlan a ngai love i ti dawn , i kutah a awm e.
- H. Lalchhuanliana