NANG MALSAWMNA NI ANG CHE

Mi dangte tana malsawmna thlentu nih hlutzia leh pawimawhzia hi hre ṭhin mah ila, mite tana malsawmna ka nih lohzia ka ngaihtuah chang hi chuan hrehawm ka ti ṭhin. He thu ziaktu nih pawh hi a zahthlak rum rum nachungin a thu hi a pawimawh si a, insit tak chungin kan thai kawi ve leh zuai a ni. Hringnun reiloté tura kan cham chhung hian mahni tana chakai khawrh ngawt mai ngaihtuahte hi a lo awl khawp mai a. Mahni inhmangaih leh inkhawngaih pawh hi a awl viau mai. Mihringte hian mahni ṭheuh hi inhmu chiangin Paula ang hian he kan hringnun hi kan thuhnuaiah dah ve thei ila chuan, khawvel hi innghirnghona leh buaina awm lovin zalen leh nuam deuhin kan hmang mai tur a nia. Nimahse, chapona te, mahni inhmangaih luat avang hian he khawvel hi indonna leh innghirnghonain a khat zo ta a ni ber mai. Chapona hian hringnun engkim hi a tibuarchuar a, buaina leh chhiatna mai lo chu hrin a nei lo. He thawnthu tawite hi lo en ho hmasa ila:

Miami khawpuia in tur leh eitur zawrhna dawrah pa hausa tak mai hi a zuk lut a, a luh rual chuan kil khata Mihang nu pakhat lo ṭhu ngawi reng hi a zuk hmu a. Chu pa, midum hmusit rilru em emtu chu bar-ah chuan han kalin a pawisa ip chu han phawrh a. A nghaktupa hnenah chuan, "He dawr chhunga awm zawng zawng, saw lai kila mihang nu tel lo zawng hian in tur leisak ka duh a, rawn sem vek rawh le," ring leng lawng chuan a han ti a... Bar nghaktu chuan pawisa a dawng fel te te a, A tirhkah te chu in tur a semtir ta hlawm a. Chu mihang nu chiah chu an sem ve lo ta ngei a. Mihausa pa chu intivei tak chuan a han hawi kual a, chu mihangnu chu hmusit takin a han en a. Mahse chu nu chuan thinrim hauh lovin leh nui sak chungin chu mihausa pa chu a en a, zaidam takin, "Ka lawm e," a ti sap a.

Chu pa chu a thin a rim ta tlat a. Pawisa phawrh belh lehin Bar nghaktupa hnenah chuan a aia ringin, mihang nu hriat ngei ngei tur bawk chuan, "Dawr chhunga awm zawng zawng, mihang nu tiam lo hian in tur, a bur ṭheuhin ka leisak leh dawn a, eitur pawh ti tel tawh ang che," a han ti leh a. Bar nghaktu chuan a pawisa chu lain tirhkah te chu eitur leh intur chu a semtir leh a. Chu mihang nu tiam lo bawk chuan. Mahse, a ngai bawkin chu mihang nu chuan mihausa pa chu a en a, nui chung bawkin, "Ka lawm e," a ti leh mai a. Chu mihausa pa chu thinrim takin Bar nghaktu bulah chuan a han kal a, "Saw mihang nu saw eng nge a awmzia ni ngai? Ka hmuhsitna te, ka thliarhranna te ka tihlan nasat nen, engah mah a ngai reng reng lo. Lawmthu min hrilh zawk letling nia! Mi ã em ni a nih?" a ti ta a. Bar nghaktu pa chuan chu mihangnu chu a va nuih sak a. Mihausa pa bulah chuan, "Â tehlul lo ve, he hmun neitunu hi a nia. I lei tam poh leh a tangka ip i thun puar belh zel a, lawmthu a hrilh réng ang che chu," a ti ta a.

Chapona hian keimahni bak min ei chhe lo. Mi dangte tihnat kan tum hian a sawhkhawk hi keimahniah a na ber zawk zel. Ngaihdamna, hmangaihna leh duhsakna kan pek chhuah hian a dawngtu aiin a petu hi kan hlim zel zawk a lo ni. I pekchhuah ang zel i dawng ṭhin a nia. I dawn duh ang chauh pe chhuak ṭhin ang che. Mi dangte tana malsawmna nih hi a va hlu em!

Mi dangte hi kan mamawh dawn lo emaw kan tih hi a lo ni hauh lo; thil hi a her a her a, mamawh hun mak deuh hian a lo herchhuak tlat zu nia. Pathian thu reng reng hi mahni tana chakaikhawrh ngawt a ni lo va, mi dangte tan a ni zel a. Lal Isua pawh kha he khawvela a cham chhung khan a hun tam ber kha mi dangte tan a hmang a, mi dangte a hmangaih avangin tuarna nasa tak a paltlang a ni. Kan mihringpuite chhe taka intih hi a lo ṭha lo hle mai a, boruak chhe tak hi pumpelh tum hram hi a lo pawimawh a ni.

Mihring tu mah hi kan vul rei lo; dinhmun ṭhaa kan din chhungte hi a rei lo, kan dinhmun ṭha avanga mi dangte deusawh leh chungtlak zawnga tih te hi pumpelh atan a ṭha viau mai. Thuneihnaa mi dang hneh chhuh tum hi a lo tlo lovin, an rilru kan hliam a ni lek ṭhin. Mi rilru kan hmin loh chuan kan thuneih hun chhungah inlek viau kha, kan nih loh hunah kan tan chhiatna a ni thei. Chhungkaw pa ber pawh hi a inlek viau a, nupui fanau a tihduhdah viau chuan fa te an lo puitling chho va, thuneihnaa kan hneh theih loh hun a thleng mai ṭhin. Chapona hi Pathian pawhin a duh loh, mihring min eichhetu, mi te nuihzabura min siamtu a ni a, eng thil ṭha mah hi a pawchhuak lo hle. Hitlera pawh kha a hunlai chuan a ropuiin mi dangte chunga leng leh mi hlauh rawn a ni. Juda maktaduaih tam tak a tihlum a, a thuneihna a hmangsual nasa hle mai. Mahse, a hun chhung a rei lo; tun thlenga mite thinlunga a thu a sawi dan hi chu a duhawm loh khawp mai. Kan hun laite, kan vanglaite hi chatuan daih tur emaw hi kan ti a, a rei si lo a nih hi.

Abraham Lincoln, America President ropui khu chu mi thinlungah hian khawvel awmchhungin a ṭha zawnga theihnghilh a ni ngai dawn tawh lo a ni. Mite thinlungah hian a ṭha zawngin hriatreng kan ni em tih inngaihtuah hi a pawimawh viau. Mi famkim lo kan nih chu hre mah ila, mi dangte tana thil ṭha kan tih erawh theihnghilh a ni ngai lo vang. Inneihnate pawh hi nula tlangval induhtawnna leh inhmangaihna aṭang lo chuan a tlo thei lo va. Hauhsakna sum leh pai avangin emaw, hmel mawina leh thuneihna avang emawa inneihna chuan rei a daih lo chawk; inṭhen kher lo pawh ni se, inpumkhatna ṭha a awm ngai lo. Chhungkua a kehchhia a, fanaute'n an tuar ṭhin. Mi dangte tan malsawmna i lo ni tawh ngai em? Mi thinlungah hian eng angin nge thu I sawi ve ang le? Ngun taka ngaihtuah chunga hringnun damchhung reilote hi kan hman a va pawimawh em!

- Reuben Lalnunthara Hnamte