Written by
- K.Hmingthankaia.

Gas bûr leak


Kum 2024 September khan 'Gas bûk tling lo' tih thupui hmangin eirawngbawlna gas kan hman a rih zawng tur aia zâng nasa lutuk kan dawn reng chungchang ka sawi tawh a. A chhan leh vâng ni thei âwm hrang hrang te, driver-te vang a nih thu te, a tihziaawm theih dan turte leh, driver-te kan thunun thei si lo va, tu pawhin pawisa siam dan tur ringawt kan ngaihtuah ang tho hian, tunlai khawsak hautak tak tawh karah hian nupui fanau châwm ve tho driver hlawh tlem site side income-ah kan ngaihsak mai dawn em ni, tih thlengin ka lo sawi tawh bawk.

Gas kaihhnawih chungchang thu tam tak, mi hrang hrang ka kawm thu te, gas bûr leh a gas tak rih zawng tur te, gas cylinder leh valve leh washer-te ṭhat leh ṭhat lohte enfiah leh hun tur hi a bûra a inziah vek thu te, chutiang chu khu lam, a hmunpui lamah gas bûr ruak unload ruala an dah hran zung zung thu te, engkim an check zawhah ziah ṭhat ngaite an ziah ṭhat leh vek ṭhin thute ka lo sawi tawh bawk a ni.

Kum khata thla 12 hi thla thum zelin hlawm li-ah an ṭhen a, ABCD an ti a ni. Gas bûrah A19 tih a inziah chuan, kum 2019 Jannuary-March chhunga check ngei ngei tur tihna a ni. Chutiang zelin, B21 chu 2021 April-June tihna zel a ni.

Tunah hi chuan mipui hian a gas bûk rih zawng ai mahin a leak hi kan buaipui zawk ta mah lo maw? Home delivery tihna vengah pawh delivery boy-te’n a leak tam tak an siam bak thawn kir tur a tam viau zel a. Mipuiin gas kan chan kim loh phah fo a ni. Chu mai a la ni lo, a tira leak lo peka min pek hi han hmana leak leh tlat hi a tam em em a ni.

Hei hi a chhan ni awm, gas kaihhnawih hna thawk leh sumdawngte ka zawh chuan, a tira tui leiha phuan lo pawh kha regulator thun chiah khan washer a zuk nêk a, washer ṭha lo chu a lo leak ta ṭhin a ni an ti. Tin, washer ṭha pawh valve a chhe thei tho bawk. Hei hi a chhan pakhat chu gas semtute’n gas leak siam tuma an hawlh nasat tawh lutuk vang a ni an ti.

Engati nge heti taka gas bûr leak hi a tam tak tih hriat tumin ka bei ve hle a. Tunlai hian gas bûra a check leh hun tur pawh inziak tawh mang lo hmuh tur a tam em em a ni. Heihi a chhan nia ka rin chu, bûr ruak hi khu lam, a hmunpui load lakna, Borkhola thlengthla lo, henglai vela tangkhang, driver-hoin gas rûk chhuahna tur bûr ruak an kawl tam lutuk vang leh, black-a zuarte’n an kawl tam vang a ni thei ang em, tiin Mizofed lam chu ni 19.8.2025 khan ka zawt a.

Mizofed office-a lo awm zinga pakhat, tu nge a nih, eng nge a thawh tih ka hriat loh chuan, "I rin dan chu a dik theih tho rualin, tun hma angin khu lamah khuan thil an uluk tawh lo va, bûr ruak check te bakah, an thun khah hnu hi a leak check turin bûr 30 tal tuiah an paih thla tur tih chu an ti ṭha peih tawh mang lo a ni. Mizoram journalist-te hian Legal Metrology hruaiin zuk enfiah se a ṭha ang" a ti.

Keiin, “E, a nih tak chu, a bengvarthlak hle mai. Chu chu sawi tam tur a nih chu. Nangni hian a lo thleng hlim hi motor pakhatah bûr 30 tal check ziah tur tih kha in la ti ṭhin em?” ka ti a. "Aw, ti ṭhin e," a ti bawk.

Chuti a nih chuan, tunlaia kan rama gas bûr leak tam em em chhan chu, ka chhui vena zâwnah chuan, henglai vela bûr tangkhang a tam bakah, khu lam, a hmunpui lamin an check ṭhat peih loh vang ni ta berin a lang ta a ni.

Kei hi thil a nih tur ang ni lo vei tlat mi, a chhan leh vang hriat talh tum, tih ṭhat theih chu tihṭhat hram duh mi, mi kheuhbeuh leh khirhkhiap tak ka ni a. Ration buhfai pawh a hmuna bûk nawntir duh ngattu, gas bûr bûkna tur pawh lei thlap ka ni.

Chuvangin, mi pakhatin thurawn min pek ang hian, kan rama eirawngbawlna gas chungchanga phunnawina tam tak awm enfiah tur hian gas kan lakna hmunpui leh sawngbawlna lamah khuan kan sawrkar hian Mizoram chanchinbumite emaw, tute emaw tir ngei thei se a ṭha ang ngawt ang.

Mi ramah gas bûr puah vanga thi eng emaw zat leh hliam tam tak an awm thu chanchin tharah kan hre fo. Kan hriat loh pawh tam tak a awm ang. Kan rama a thlen ve hma hian gas bûr him leh him loh te, a valve leh washer endikte leh ziah ṭhat ngai felfai taka ziak tur leh, a nih dan tur taka engkim ti turin kan sawrkar hian IOC hotute fumfe takin dawr se la, Supply department hian ngaih pawimawh hmasakah nei teh se. Nge, a changtu Minister chak tak hi a hmunpui lamah a tlan thla leh mai dawn em ni? 'Tihdam aiin inven lawk a ṭha' an tih kha maw.

- K. Hmingthankaia