Insawizawi leh kan nun
Tukin chu Republic veng lamah kalin Sikulpuikawnah ka chhuak phei a, Kulikawn aṭangin ka let leh a. Taksa sawizawi mi taima tak tak, a hmei a pa in an kal vel huai huai mai. A lawmawm hle. Bible pawhin taksa sawizawi hi a ngai pawimawh hle reng a ni.
Hmuhnawm
zingkar khawvel
Mahatma Gandhi pawh kha hma taka tho a, taksa sawizawi ziah ṭhin a ni a, zingah hma taka kan thawh hian taksa mai bakah rilru a ti hrisel, tiin a sawi nghe nghe. Kan ramah pawh kan hruaitu then khat hi chu zingah hma taka thoa insawizawi (exercise) ṭhin an ni a, a lawmawm hle.
Nia, i hman chuan zingah thovin Aizawl khawpui dung leh vang hi ke in han fang ve teh mah. Mi tam tak, mi duhawm, pian nalh, hmelṭha tak tak insawizawi i hmu
ṭeuh ang. Man chawi lova thil hmuh tur nalh leh ropui tak tak a tam asin!
Insawizawi leh faschion
Zingkar in sawizawi hi taksa tana ṭha nimahse fashion chi khat a ni deuh bawk.
A hmei a pa in an nalh tlang hle a, mipa lam thuam inbel erawh a pangngai a ni deuh mai. Hmeichhe lamin pheikhawk rawng lar tak an bun deuh vek a, kekawr leh kawr taksa pianzia, awm leh mawng bawr vel zawng zawng nihna lang thei deuh kuar ang chi, ‘yoga pants’ an tih ang chi te, swimsuit lam chi te kha kawngpui dung leh fang fanna atan an in bel tlang pui.
Ka hmelhriat nu upa lam fel tal tak, in vawn hmel em em mai te pawhin rilru kam-ki tu awm lo tih hriat takin ‘engthawl’ takin an ha vek mai. Mi state leh ramah chuan hetiang hi khawlaiah ni lovin, taksa sawizawina hmun, ‘gym’-ah te an ha tlangpui. Zu inthiam kan inzirtir angin heng thawmhnaw te pawh hi a hakna hmun leh hun hi inzirtir a ṭul lawmaw aw, ka ti. Mah se tunah rih chuan khawlai lenna thawmhnaw, incheina chi khatah kan hmang deuh mai thung.
Europe leh khawmualpui danga an infiammi, a bikin football player ten match khelh tur an neihna hmun an pan laia an tih dan ang deuhin mipa leh hmeichhe then khat chuan headphone an vuah deuh fur bawk.
Kan over deuh em?
Over lo, tunlai khawvel a ni ti teh ang. Ka rilru-ah thil tam tak a awm. Kan tunlai khawvelah hian langtlang nun kan uar viau, kan thawmhnaw leh engkim mai hi a langtlang mah mah a ni em aw, ka ti! Engkim mai hi a nihna rawt rawt hi kan duh dan a ni a, zep leh thup neih hi ‘ṭhing’ a ni. Fakna hi lawmawm viau mah se, rilru tak ni lem lova fakna thu kan sawi tam luat vangin ‘fakna ṭawngkam’ pawhin mi a ti ‘lawm’ hlei thei tawh lo.
Thil naran, a mawi tawk tih ang vel hi kan kham khawp ta meuh lo. Music a nih pawhin ring tak leh rang tak kan duh a, hla muang aiin rang tak taka sak chi kan duh dan a ni fo. Hmuhnawm tih zawng pawh rorum leh ngialngan tak a nih ang bawkin incheinaah hmanlai upaten ‘uchuak’ an tih ang chi kha kan tuipui ta ber niin ka hria. Kan awmzia leh nundan tak hi hrilhfiah thiam a har a, heng thu - ‘Just do it, Just Drink it, Just Kiss tih te leh Just married’ tih ang te hian a sawifiah ta ber awm e!
Mizote hi hna leh thil dangah hian kan ṭuan a fum hle a, inkhawm leh function pawimawhah pawh kan duh ang hunah kan ṭan hlei thei lo fo. Khawvel hnam zingah hian Mizote kawng kal hi a muang ber kan ni hial lawmaw ka ti. Mahse thil dang tam takah hian kan a nih nih ni tawp mai ang ti niawm fe hian kan duh tui lo, kan bawh nghal rawp deuh zel.
Kan hmuh phak, kan neih theiha kan ngaih chu neih a, kawl a, chen nghal zel hi kan duh deuh zel. A nihna tak, a hman dan tur, a nawmna leh hlutna, a duhawmna leh zahawmna, a ṭhatna leh ṭhatlohna pawh hi kan thlu hman meuh lo, kan mamawh a ni em, kan ṭangkai pui ang em? tih ngaihtuah ai chuan, vawi khat pian manah motor neih hrim hrim duhna thinlung hi bansan a hun e, kawng engkimah hian!
- Lalrochhara Chhakchhuak