Written by
- C. Lalhriatpuia

LAINATAWM – MIZORAM

A chang chuan Mizoram hi a lainatawm ka ti ṭhin! A chhan hrang hrangte zinga mi tlemte lo tarlang ila.

1. Ram dangte angin chhiah lakna tur corporation/company lian, industry lian, event lian, etc a vâng em em a, sorkar a hausa ve thei lo. Ram dang tam bera an kal dan (chhiah an lak dan) anga kal ve kan tum apiangin dodalna nasa tak a awm ziah a. Mahse, a dodaltute bawk chuan hmasawnnaah kawngah chung ramte nen chuan Zoram hi kan tehkhin leh si ṭhin!

2. A awmna a kilkhawr avangin Mizoramah chuan transportation a harsa bik a, transportion cost (phurh kual man) pawh a sang reng bawk a; thlai thar, kan thil siam chhuahte thawn chhuah a harsa bik ṭhin. Thar chhuah inangah lak awlsam apiang company lianin an duh zawk zel si! Ram danga an neih ve vak loh kan thar chhuah leh siam chhuah tam mai a ngai dawn a ni.

3. Mizoramah chuan labour cost (hlawhfa rawih man) a sang lutuk a, bungraw lak luhna man a sang bawk si a, siam chhuah a tam theih bawk si loh avangin production cost (siam/thar chhuah man) a sang bik ṭhin; kan siam chhuahte market-ah a tlawm ve thei lo. Ram dangin man tlawm tak taka an siam chhuah theih si avangin industry tênau din tumte tan survive (dinchhuah) a harsa em em mai a ni.

4. Hruaitu kal hmasate leh opponent-te sawichhe thiam apiang politician ṭhaa ngaih an ni ṭhin a, chung mite chuan mipui rilru hi nasa takin an tipiangsual ṭhin. Mahse, a sawichhe thiam apiang ram hruaitu ṭha an ni leh chuang si lo! Sawi thiam, hruai thiam si lo an ni leh ṭhin.

5. Ramin hma a sawn dawn chuan hmasawnna ruhrel–infrastructure lian tam tak–kawngpui ṭha, airport, rel kawng, power siam chhuahna, zirna in ṭha, tele comunication ṭha, etc kan mamawh. Mahse, kan ruhrel lian neih tur power siam chhuahna tur leh damdawi in lian kan neih turte chu ram hmangaihtu ber ni a inchhal chungin, 'nepotism' vangin kan tichhe vek duh a. Chutah, infrastructure ṭha siam belh kan mamawh em em laiin, kan neih sate pawh kan enkawl zo leh si lo.

Kan hmangaih, kan ram neih chhun Mizoram hi a lainatawm ṭhin asin!

- C. Lalhriatpuia