Written by
- TK-a fapa

KOHHRAN HI

December ni 2-a chhuak Vanglaini a ka Pa Dinga thuziak khan chona min pe tlat, mahni tling lo intih vanga paibo ai chuan vei zawngte chu sawi chhuak ve ila, mahni talin kan hlawkpui dawn a lawm le te ka tih phah a. "Pathian thu" a sawi kha a "rau" an tih ang chu a ni lem lo, mahse "thutak" a ni ka ti ve tlat mai. Bible chang tlawh chhan sawi turte kha a hriat dawn nen han belh zauh se chuan mihlim nuho chuan khi vur vurin, helh deuh ṭalh chung pawhin dik an han tih tluantling deuhte ka ring. Kristian ni si, Kristian nungchang nei bawk si lo kha a han sawi a, han tuihnih ve pawh a chakawm viauna a, ka vei zawk tak, Kristian hlawmkhawm kan ti dawn nge, chu lam hawi chu ka han thai lang ve ang e.

Kohhran mawlh mai hi a ni ka vei! Evangelist-ten koh-hran an sawi ni lo, denomination kan tih zawk tak, sakhuana tih pawhin a sawi theih awm e, Mizote chuan "In kohhran" "kan kohhran" kan tih ber mai hi. Kohhranah chuan ka tel ve tho avangin keimah pawh hi ka invei em em mai. Mahni pawh induhkhawp loh nak alaia mihring rual awmkhawmna han duh khawp loh pawh chu thil awm loah ka ngai hran ta vak lo. Kohhran hrang hrang awm mah ila kan ram, Mizorama cheng mihring tam zawkte hi chuan Kristian sakhuana (Kohhran) kan kalpui dan hi kalphung pangngai maiah kan neih ta deuh em aw tih mai a awl ta. Tunlai khawvel han thlir a lungawi lohna tur tam ta lutukte, Kristian ram ni si Kristian nungchang hmuh tur awm mang si lo te, sualna pung zela kan hriatte han ngaihtuah chian hian Kohhran hian a tihtur a ti ta lo em ni?

Mizo Society hi close-knit society ti te'n kan sawi ṭhin. Mizo hi kan la tlem a, mitmei ven pawh kan la pe na. Kan mitmei ven luatah hian hmasawnna kawnga kan ṭhang turte hi kan khawmuang zo dawn. Hnam naupang tak kan ni te an han ti a, kan hnam a ṭhang mek zel te pawh an ti. Khawi ram society pawh hi a ṭhang a, society chu ṭhang tur pawh a ni. Kan society pawh hmasawn zawngin ṭhang viau mah se, he ṭhannain a ken tel ve hrim hrim, ṭha kan tih loh, kan duh loh zawng pawh a tlazep tel zel. Rahbi zawha ṭhang chho bek bek tur niawm tak kan nih lai hian Ram changkang zawkte hmasawnna thlirpha vek thei khawpin thiamna sangin min tawng baw si a, kan zuang leh deuh dawrh ṭhin emaw tih tur hian ngaihsanawm lem loh hi kan entawn nasa mai si a. Kan hmuh leh kan hriatte'n kan rilru a kaihruai a, kan society ṭhanna kawngah hian kan hnam hian a tawrhphah tel zel mai si a ni. Khawvel hi a inher reng a, sualnate a pung mek zel a. Hmana kan hriat ngai loh kha, hmanni lawkah chuan mak kan ti a, tunah chuan mak tih pawh sawi loh, kan pawm ta mai zel a, zawi zawiin kan society-ah a bet tel ve hret hret zel si. Pathian thu (Bible) ah pawh sual a ni tih kan hriat chian em emte pawh khawvel chuan kan society-a bet tel ang maia pawm turin min nawr mek a nih hi! Sual do tur hian Kohhran hian a tihtur a ti ta lo em ni?

Hnam changkang zawka kan ngaihteah pawh sakhuana leh kan khawtlang nun chungchang hi chuan vei a lo hlawh viau. Pu Karl Marx-a te hunlai meuh pawhin sakhuana chungchanga a ngaihdanah chuan sakhuana hi mi lian leh mi te thliarhrangtu mai, intluktlan lohna kengkawhtuah lek a ngai. Kohhran chu, Mi hausa zawkte'n rethei zawkte an thuhnuai theihna hmanrua mai a ni tiin a au chhuahpui a nih kha. A sawi ang lek hi Kohhran chu a ni ka ti hauh lo, mahse a sawi hi a dik lo a tih theih tlat si loh hi a ni. Inkhawmbana din khawmuan changa titiho ṭhinte, haw nal nal ṭhinte han ngaihtuah let ila, hmehbel pawh a awl lehzual ang. Pathian hmaah hian intluktlang vek kan ni a, Kohhran hmaah hian kan ni ve chiah em? Rawngbawlna atan sum a pawimawh em em a, sawma pakhat pekte kan inzirtir chamchi a, hnungtawlh leh humsual daite hi an mamawh zirtirna kan pe chuang si lo em? Thilṭha kan inzirtir a, thil ṭha lo titute erawh zirtirna pek belh leh kaihhruai an mamawh zual zawk lai hian Kohhran lakah hian an hrang zual hlauh zawk si em? Kohhran hian ngaihpawimawh bik a nei a, chumi kawngah chauh chuan zirtirna a pe ta emaw tih theih tur hiala kan society a nghawngziate hi kan hmu lo nge kan hai der ta mai le.

Zirmite leh mithiam zawkte'n chik taka an lo zirchhuah aṭang chuan, kan society ṭhanna kawnga hmasawnna leh kawng dik a zawh theih nan chuan sakhuana hi a pawimawh berte zinga mi a ni an ti. Sakhuanain a kaihhruai dik sate chuan dan an bawh chhe lova, sual a tlem phah a, dan hremna ai chuan an Pathian hremna an hlau zawk a, chuvang chuan Sakhuana hian Society a ṭha zawngin nasa takin a nghawng tih an lo zir zau tawh a. Sakhuana rau rauah pawh Kristian sakhua aia zirtirna ṭha hi a awm chuang bik dawn em ni, zaa za deuhthaw kristianna ramah hian kan society-te chu ṭhang chak ber leh pawlh dal loh ber tur niawm si hi, Kohhran hian a tihtur a ti ta lo emni?

Mimal kan pawimawh, chhungkua a pawimawh kan ti ṭhin. Tun ṭum hi chu Kohhran a pawimawh kan tih hun a ni ve tlat. Evangelist tam tak kan nei a, thuhriltu ropui tak takte an lo chhuak a, Ministry ṭha tak takte din a ni a, kan va vannei tehlul em! Mahse, Kohhran hi kan mamawh chu a ni. Kohhran hian a tihtur a tih loh erawh chuan, a mite mamawh phuhruk tur hi a lo la pian belh zel ang. Chu chuan kohhran ngaihnepna a hring chhuak ang a, society a nghawng ang a, khawvel hi a hrehawm tulh tulh ang. Ram danga kohhran tam takin hetiang hi an lo tawng tawh a, a ṭhen chuan dinchhuah leh tumin an bei mek a ni. Ram leh hnam upa zawkte'n an tawrh ang tuar ve kher lo a, an tih dik loh aṭanga inzira kan pumpelh theih lai hian, mi te leh mi lian pawh awm chuang loin, a hruaitute bik pawh ti chuang loin, Kohhran hian kan tihtur hi kan tih a va ngai em!