Written by
Rev. Jh. Za Hluna

I BAZAR ANG AW!

Mizorama kan khawpui hrang hranga chawlhni hmanga ka kal remchan hi chuan, Inrinni tuka bazar tlawh mai mai hi nuam ka ti ṭhin a. Kum sawm lai a liam ta, ṭum khat chu Lunglei Bazarah ka ṭhianpa n>n chawhmeh kan lei d<n a. Lunglei baz^r chu a nawm dan a lo danglam ngang mai a. Sangha hring tharl^m tak tak b<rthei a zawrh te, chengkawl tharl^m tak tak leh lui lam sa dang DE lui a mi ngat te pawh hnahthial hnaha f<n an lo zuar nual mai.

Thlai hnah tharl^m tak tak zingah Pelh hnah te chu Lunglei ti Lungleitu, an trade mark te chu an ni. Tin, bekang um uih tui ṭha tak tak te, bekangah mah chuan a nei tui thei l^r bik te pawh an awm. Kolasib Diakkawn bazara 'Pi Bekangi' kha min ting^i khawp mai. Thil pakhat erawh mak tih deuh ka nei a, Vawksa kha a kg rate awm ve si khan Rs. 150 man khan an siam deuh tawp a. Ka ṭhianpa, ka < ni nghal bawk Valbuanga hnenah, 'Hei hi kg eng zat nge? tia ka han zawh chuan, ' kg khat leh a chanve a tling lo deuh ang' a ti a. 'Chu chu eng tin nge an hriat theih?' ka han tih leh chuan, 'Aaa, an rin tih a ni deuh mai' tih ang deuhvin, nawi deuh hlekin min chhang ta niin ka hria. Mahse, Lunglei bazar chu Aizawl bazar ang >m >m a inven nasat chu a ngai lo tho tho. Mi bum tum hmel an awm lo viau, an dikin an rinawm a, an zia a nghet a, vangvat ang maia mi z<k tuma in um huai huaina hmun a ni lo tih a hriat theih.

Rawtuai awm lai na na na hi chuan Kolasib bazar aia nuam a awm lo. Rawtuai chang lo pawh, mizoram khawthlang lam baz^rah hian thlai ei chi an lo ngah b$k hle mai. Mamit baz^rah te pawh rawtuai leh mautuai chu a tharl^min a no thei ngang mai. H>ng baz^rah te hian CHAKAI an nei th^u ṭha a. Damdawia hrai >m >m pawh ngai lovin, luidungah buh kan te leh sa them te an han chah a, zanah an vai tawpa tam tak an la man thei. Mizoram khawthlang lamah chuan chakai ei pawh a la ngaihṭhat thl^k deuh. July thla emaw august thla emaw vel hi khawthlang zin hun ṭha a ni, hetih hun lai hian chakai a thau ṭha lehzual. Khawthlang tl^ngdung hi t<nhm^ khan eng emaw ti deuh taka ngaihna a awm deuh ṭhin nain tunah chuan thil hi an danglam tawh.

Tun hma, Aizawl a La-la Dawr a lar viau lai huna,kan sumdawnna kawngpui ber a nih laia khawthlang tlangdung boruak leh mipui mimir rilru pianken ṭha lo awm ni a kan hriat ṭhin kha, tunlaia kan sumdawnna kawngpui ni chho
ṭan mek khawchhak tl^ngdung lamah hian a insawn mai thei awm mang e tih ngaihdan ka nei. Mizo tlawmngaihna pangp^r te hi khawthlang lamah hian an vul mawi zual ta ni hialin ka hria.

Champhai lam ropuina chu a dang zak mai. Fawr>n vitamin mum sen leh mum d^ng deuh te, a r^ng deuh te a awmin ka hria. Vangvat te pawh champhaiah chuan fawr>n damdawi (Vitamin) ṭha lutuk a lo ni daih a. Sabawn pack, nawhf> leh blanket chi hrang hrang leh rial no chi hrang hrang, almirah thleh theih te hi a tam a. Carpet leh plastic a thilsiam chi hrang hrang a tam ngang mai. Kan lei f> tawh emaw pawh ti ila Home ministry lam aṭangin phone-in order a lo thleng leh a, eng dang ni lovin FUJI hawn loh hlauh luattuk avanga reminder te a lo ni
ṭhin. Bazar zawhah thingpui dawrah kan han chawl ngei a, khitah chuan an SANPIAU pawh a piau ṭha bik riauvin ka hria. Sikulpuikawna sanpiau ai chuan Champhai sanpiau ei chu, tunlai tleirawl ho ṭawng takin, ka 'confi' deuh zawk. Sumdawnna hmunpui tihtakah kan lo ngaih 'ZO' ang em em chu a ni lo, inv>n deuh a ngai, rin aiin ze ṭial a tam.

Saiha leh Lawngtlai bazar lam ve thung chuan sangha r>p an nei ṭha. Sangha r>p tharl^m deuh deuh, phai lam sangha rep ni lo, Kaladan leh zoram lui dang sangha hmuh tur a awm. Mahse; rin ai taka d^ngpuithu quality sang chi hmuh tur a v^ng erawh chu mak ka ti deuh. Saiha leh Lawngtlai ai hian Lunglei Baz^rah d^ngpuithu ṭha hmuh tur a awm z^wk. D^ngpuithu ah hian nghapih rawng ho hi chu a grade s^ng a ni lo va, a sen deuh khak ho hi a h^n a sei a, a uih a n>p bawk. Sangha rep leh d^ngpuithuah na na na hi chuan Tlabung baz^r chu a tumahin an pha lo deuh maithei. Mizoram chhunga ka zin kualnaah chuan Saihain LUMEH an thiam ber.Tin, a mihring cheng an kalkhat a, an frank bawk a, inbum an ching lem lo niin ka hria.Keini pawi ho ze p^ngngaia an han rik deuh phat pawhin han ri ve phat mai ila, reilo teah kan nui za leh mai thei, an rilru a tluang khawp mai.

Aizawl baz^r hi a buaithlak ber. Ar zuar hovin phai lam aṭanga ^r lolut ka dang e an ti a, chawplehchilhin ^r man an tis^ng nghal duh a. SATHIN hi sa dang zawng aiin a man a to b$k a, chuti chung chung pawhin taksa t^n a ṭha an tih avangin lei hram a ngai ṭhin. A man tona hian a tihlu hle bawk. Mahse; sa manto leh hlu leia, sa a zawnga sa chhia leh rimchhe lai ber a lung leh a l^ an han ti tel hi chu a rinawm loh thl^k ka ti. Hmun tam takah chuan sa lung reng reng hi a sa chhe vawmkhawm rate in an hralh ṭhin. Ei a t^n a ṭha lem lova, a thisen bawm a nih a vang nge ni a th^ngin a hrui ṭuat a, a sa tui lo lai ber a ni. Hei hi sa manto ber nena hralh fin chi niin a lang lo. Kan ram khawpuiah hian sachek tih chu sa chhe bai khawm tihna a ni a, Sathin tih hian a lung leh a kal, a la te a huam.

Zirtawp ni apiangin Mualpui lam aṭangin ITI leh College veng kal tlangin, Bethlehem ah, chutin Saron veng leh Chhinga veng kaltlangin LAWI an rawn kai hi ka hmu fo ṭhin. A kaitu vaiho hi zawh mai mai ka ching a, an chhanna tlangpui chu 'Naktuk zinga Baz^r puia talh tur' tih hi a ni. Mahse, Inrinni zingah Aizawl baz^rah Lawisa an zuar ngai miah lo, bawngsa hlir an lo ni tawh ṭhin. Kan insawi p^wr viau nain kan rinawm lem lo. Z$ng ṭawngṭai peih tak tak, thlarau mi tak tak hian t$m miah lovin Silchar thawmhnaw hi kan sawi Bangkok thuamhnaw hmak hmak thei tlat. Aizawlah chauh ni lovin Lunglei lamah te pawh Silchar Bangkok a chantir dan formula hi chu an hmang ve a ni awm e.

Aizawl baz^r hrehawmna ber pakhat chu kal d^n mumal a awmlo hi a ni. Sarual kal mai lo deuhvin, kawng d^n kan zir ṭhin angin vei lam (left side) ah kalin, kan thil lei duhna awmna lam kha vei lama dah zelin chhuk chho mai ila chuan a fel deuh chu ka ring.

Anhnah tel hralhtute hian a man an chhiar to hi a vuiawm lem loh, an l^kna a to tlat chuan hl>p an nei ve tur a lawm. Mahse hei hi ka hrethiam lo, t>l hnih t>l thuma an siam tawh hnu pawha, t>ltin mai a t$ra t>l khat an l^kna aia tova hralh an tum kher hi. T>l khat aṭangin an lungawina t^wk hl>p mai sela, a t>l hi tit> kher suh se, a trick a ṭhing tlat. Rinawmna hi inzirtir thar kan ngai nasa hle, a b<ka thil hralh kan uar deuh deuh a ṭul khawp mai. Meihawl bag leh chakai bawmr^nga rem dan pawh hi kan thiam lutuk mah mah ka ti, Karimganj vaiho rem ni se a inhmeh tawk chauh ang.

- Rev. Jh. Za Hluna