SÃRZUK THATNA
A KAMKEUNA
Sãrzuk hi Mizoramah engtik aṭanga lo awm ṭan nge tih chiang taka hria an awm lem lo mai thei. Hetih rual hian Sãrzuk hi Mizo hnam nun nen a inkungkaih tlat niin a ngaih theih. Hmasang ata tawh chuktuah huanah leh khaw dai velah leh ramhnuaiah hmuh tur a awm zut ṭhin. Tun thlengin bazarah pawh lei tur a awm deuh reng a; a thûr tui dan a danglam em avang hian theithur ngaina tan chuan chhenfakawm tak a ni thei awm e.
ENG NGE A NIH?
Sãrzuk hi Sapho chuan 'Silverberry' an ti a, ṭhenkhat chuan "Russian Olive' an ti bawk ṭhin. Sãrzuk hi a Scientific hming chuan Eleagnus latifolia - tih a ni. A common name chu 'Bastard Oleaster' a ni. Mizovin Sarzûk kan tih chhan pawh hi hriat chian a har viau tawh mai thei. Kum 1820 lai vel khan Asia khawthlang lamah chuan an ching uar tawh hle a, tunah phei chuan Asia khawchhak leh India ram leh khawvel hmun zau zawkahte hmuh tur a awm zur zut tawh a ni.
A ṬHATNA
Sãrzuk hi a helin emaw, chhum hminin emaw, engti zawng pawhin damdawi atan a ṭha hle. Sãrzukah hian Vitamin ṭha tak tak tocopherol, carotene, vitamin C, thiamine B1; minerals -calcium, magnesium, potassium, iron & manganese-te a pai ṭha hle bawk. Heng baka a ṭhatna hrang hrang leh Ayurvedic damdawi atana an hman ṭangkaina tam ber chu natna hrileng laka vengtu atan te, nachhawkna, antioxidant, anti-inflammatory, anti-mutagenic analgesic atan te an hmang ṭangkai hle. Heng baka a ṭhatnate chu-
PUM DAMDAWI
Sãrzuk pil tui leh a hnah densawm tuite hi pum na (peptic ulcer) damdawi atan a ṭha hle a, Europe & Central Asia-ahte chuan an hmang uar hle.
HLIAM DAMDAWI
Sãrzvukah hian vitamins A, C & E, flavanoids ; & bio-active compounds, fatty acids a awm avangin hliam pem leh intihpalh thilah hliam leh pemthar damdawi atan a ṭha hle.
NACHHAWKNA
Sãrzuk hian bioflavonoids ṭha tak a ken avangin nachhawkna damdawi ṭha tak a ni a; natna chi hrang hrang a chhawk zangkhai thei.
CANCER DOLETTU
Uluk taka damdawi atana sãwngbãwl chuan sãrzuk hi cancer cell ṭhang zel tur lo do lettu atan leh, hmuar hnawng siamtu bacteria do lettu leh thattu ṭha tak a ni thei.
CHHUL DAMDAWI
Tunhma aṭangin Mizote chuan hmeichhe ṭhat lohna hrang hrang chhul bãwk, chhul bãl, tãi na, bawlhlawh vãr chhuak, thi put, hlam tãng, thi nei ṭha thei lo etc. enkawl nan a ṭangkai hle a; tun thleng pawhin zokhaw lamah chuan hman ṭangkai reng a la ni.
LUNG DAMDAWI
Lunglam harsatna (cardiac problem) nei tan fibers, anthocyanin, polyphenols a keng tam a, hei hian lung lama harsatna nei a pui ṭha hle a, lung hriselna a thlen ṭhin.
THISEN SÃNG TAN
Magnesium & potassium a tam avangin thisen kal vel a siam ṭha a, chuvangin, thisen sang nei tan ei fo theih a ṭha hle. A rah hmin ei leh a hnah chhum tui in ṭhin a ṭha hle.
A TLANGKAWMNA
Mizoramah hian ramhmul damdawi ṭha tak tak, chi hrang hrang a tam hle a, vai damdawi allopathy ei kher ngai lova dam theihna tam tak a awm. Mahse, hengte hi a tawk chauha hman leh ei dan tawk thiam a ngai hle a, chuvangin, awmze nei taka kan hman ṭangkai ṭheuh theih nan a sawngbãwl danah thianghlim tak leh, ei danah fimkhur takin kalpui ṭhin ila, hlawk takin kan chhawr ṭangkai thei dawn a ni. Tin, ei rei zawng pawh hi natna nasat dan azirin dam chian hma loh chuan ei ṭhin tur a ni.
- Dr. C. Lalrampana