ṬAWNGṬAI DAN HI
‘Ṭawngṭai dan’ tiin a thupuiah ka dah nain, ka sawi tum ber chu ṭawngṭai tih tawp nana ṭawng kauchheh kan hman dan hi a ni zawk mah a; chutah pawh Pa leh fapa leh Thlarau Thianghlim (Trinity of the Christian Godhead) ringtute ṭawngṭai tih tawpna hi ka’n sawi tum chu a ni deuh a. Hemi chungchang hi Vanglaini chanchinbu-ah hman deuh khan ka rawn ziak tawh a, tunah hian ka’n thar thawh leh a ni.
Kristian Hla Bu (Tonic Solfa), Mizoram Presbyterian Kohhran leh Mizoram Baptist Kohhranin an hman mek, 19th Reprint (March) 2019 kan en chuan, phek 661 leh phek 665 inkarah ‘ṭawngṭaina’ (sample) kan hmu a. He ṭawngṭaina (entirna) dah lanah hian Pathian pakhata Mi Nung pathum-a ‘Pa’ address-in bul a inṭan vek a, a tawpna erawh chu (a tawi zawngin) ‘kan Lalpa Isua Krista/Isua hminga dil’ a ni leh thung hlawm a, a ṭha khawp mai a, tun thleng hian kan la hmang a nih hi. Amaherawhchu, he khawvela thil (a bikin thu leh hla) reng reng hi a ṭha, a ṭha zawk leh a ṭha ber hi a awm tlat avangin he thu-ah pawh hian duh thu ka’n sam ve a ni.
‘Ṭawngṭaina’ hi a bul ṭan nana ‘Pa’ kan address angin a tawpna pawh hi kan ‘Lalpa Isua Krista hming’-a dil tho sia Pa biak/auh/hrilh (address) tel tho hi ṭha zawkin a lang; entir nan, ‘Isua Krista/Isua, kan Lalpa Isua hming kan dil e’ ti tawp lo deuh a, ‘Isua Krista/Isua/kan Lalpa Isua Krista hmingin kan dil a che’ tih kher hi Bible nen pawh a inzul (biblical) deuh zawk niin a lang; a bul ṭan nana Pathian/Pa (Godhead) kan address avangin a tawpah pawh a tira kan address tho kha ‘Isua hminga’ kawhtir (address) leh ni se.
Tunlai hian Kristian Hlabu hi en nawn mek nia sawi a awm avangin, en nawn ta rau rau, a tawpa ṭawngṭaina entirna pawh hi en nawn nghal ni ve se, kan thu ziah aṭang hian tlem azawng siam danglam a ṭha ve ang em tih thu-ah he thu hi ka’n ziak a ni.
Han sawi zau zel ila: Lal Isua’n a hminga thil dil turin min ti a; chumi awmzia chu kan ṭawngṭaina chu a hminga tih tawp zel tur tihna a ni tih chu kan hre tlang ṭheuh a; mahse, thawhlawm hlan hian kan tih tawpna hi 'Isua Krista hmingin kan hlan e’ tih chu kan hman dan tlanglawn tak a ni lawi a; hei hi a nihna tak (technically)-a sawi chuan Isua Krista hmingin kan dil lo tihna emaw, A hminga dilnain kan ṭawngṭaina kan ti tawp lo tihna emaw a ni thei em tih ngaihtuahnaah a awm a. Chu ai chuan Lalpa hnena kan thawhlawm leh thil pek dangte kan hlan chungchang hi ṭawngṭai laihawlah emaw, a remchan anga khawii laiah emaw sawi a, a tawpna chu Isua Krista hminga dil tho tur ni awm tak a ni. Entir nan, ‘Aw Lalpa, zanina nangmah be tura kan rawn inkhawma kan remchan ang thawhlawm/thil pek kan rawn kente hi kan rawn hlan che a, hengte hi I ram a lo zau zel nana rim tuia lo chantir turin kan Lalpa Isua Krista hmingin kan dil a che’, tih ang te hian ni ta se la. Thil hlanna, entir nan, thawhlawm hlanna (hetah hian ‘lawm’ lai hi ri hniam a ni tur a ni) leh thlai thar thawhlawm, adt hlan ṭawngṭaina tih tawp nana ‘Isua hmingin kan rawn hlan e,' tih hi a remchang (appropriate) nia kan ngai a nih chuan lawm thu sawina, sual thupha chawi ṭawngṭaina, hna thawktute tana ṭawngṭaina leh a dangte pawh hi a tawpah ‘Isua Krista hmingin lawm thu kan sawi e’, ‘Isua hmingin sual thu pha kan rawn chawi e’, ‘Isua hmingin hna thawktute tan, adt kan rawn ṭawngṭai e’ tia ṭawngṭaina hi tih tawp tur vek ni awm tak a ni. Rf: Ka hmingin eng pawh in dil apiang chu ka ti zel ang (Jn 14.13); ka hminga pa hnena in dil apiang a pekna tur che u-in (Jn 15;16c); ka hmingin eng pawh in dil apiang chu ka ti zel ang (Jn 14.14)
-Dr J.T.Vanlalngheta.